Prej tre jav\u00ebsh, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb nga nj\u00eb val\u00eb protestash kund\u00ebr projekteve p\u00ebr nd\u00ebrtimin e resorteve turistike n\u00eb Lagun\u00ebn e Nart\u00ebs dhe n\u00eb ishullin e Sazanit, t\u00eb dyja t\u00eb lidhura me biznesmenin amerikan Jared Kushner, dh\u00ebndrin e presidentit t\u00eb SHBA-s\u00eb, Donald Trump.<\/p>\n
Protestat popullore, t\u00eb cilat shp\u00ebrthyen pas dhun\u00ebs s\u00eb ushtruar nga rojet private t\u00eb siguris\u00eb ndaj protestuesve n\u00eb kantierin e resortit n\u00eb Zv\u00ebrnec n\u00eb 30 maj, jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb kund\u00ebr establishmentit politik n\u00eb Shqip\u00ebri, e vet\u00ebquajtur \u201cRevolucioni i Flamingove\u201d.<\/p>\n
Mij\u00ebra qytetar\u00eb kan\u00eb zbritur \u00e7do dit\u00eb n\u00eb shesh n\u00eb Tiran\u00eb, nd\u00ebrsa dhjet\u00ebra tubime m\u00eb t\u00eb vogla jan\u00eb zhvilluar n\u00eb qytete t\u00eb tjera t\u00eb vendit dhe n\u00eb diaspor\u00eb.<\/p>\n
Protestuesit k\u00ebrkojn\u00eb anulimin e projekteve t\u00eb mb\u00ebshtetura nga qeveria si investime strategjike n\u00eb zona t\u00eb mbrojtura mjedisore, si dhe dor\u00ebheqjen e kryeministrit Edi Rama, t\u00eb cilin e akuzojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb qeverisje t\u00eb korruptuar, t\u00eb shoq\u00ebruar nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb skandalesh. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, ata mbajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs edhe kreun e opozit\u00ebs, Sali Berisha, i cili po gjykohet nga SPAK p\u00ebr akuza korrupsioni dhe pastrimi parash. \u201cRama n\u2019burg, Berisha n\u2019burg\u201d \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb sloganin kryesor t\u00eb protest\u00ebs.<\/p>\n
Kryeministri Edi Rama i ka hedhur posht\u00eb k\u00ebrkesat e protestuesve, duke deklaruar se, p\u00ebr sa koh\u00eb ai do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb detyr\u00eb, projekti i resortit t\u00eb Kushner do t\u00eb vazhdoj\u00eb. Ai dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Partis\u00eb Socialiste kan\u00eb argumentuar se l\u00ebvizja \u00ebsht\u00eb manipuluar nga aktor\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm, p\u00ebrfshir\u00eb Greqin\u00eb dhe Iranin.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur k\u00ebto pretendime, qeveria ka qarkulluar n\u00eb qarqet diplomatike nj\u00eb raport t\u00eb kompanis\u00eb amerikane Blackbird AI, i cili analizon p\u00ebrhapjen n\u00eb rrjetet sociale t\u00eb narrativave kund\u00ebr projektit t\u00eb Kushner n\u00eb Zv\u00ebrnec dhe amplifikimin e tyre t\u00eb mundsh\u00ebm nga aktor\u00eb t\u00eb koordinuar.<\/p>\n
Ndryshe nga sa ka deklaruar publikisht qeveria, raporti pranon se pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb q\u00eb ushqejn\u00eb protest\u00ebn jan\u00eb \u201clegjitime\u201d dhe nuk pretendon se vala e tubimeve \u00ebsht\u00eb e nxitur nga aktor\u00eb t\u00eb huaj, por thekson se jehona e tyre \u00ebsht\u00eb amplifikuar n\u00eb platformat sociale nga rrjete amerikane q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb qeverisjen e Trumpit dhe nga ato t\u00eb lidhura me qeverin\u00eb ruse.<\/p>\n
\u201cPjesa m\u00eb e madhe e aktivitetit negativ t\u00eb lidhur me zhvillimin e resortit Kushner\u2013Trump ndodhi n\u00eb platform\u00ebn X, e nxitur kryesisht nga aktor\u00eb me baz\u00eb n\u00eb SHBA, t\u00eb lidhur me kampin anti-Trump dhe Partin\u00eb Demokratike, t\u00eb cil\u00ebt e shfryt\u00ebzuan k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje p\u00ebr t\u00eb avancuar narrativat e tyre politike dhe p\u00ebr ta zgjeruar jehon\u00ebn e saj p\u00ebrtej audienc\u00ebs vendase\u201d, shkruan raporti.<\/p>\n
\u201cM\u00eb pas, aktor\u00eb t\u00eb lidhur me shtetin rus i amplifikuan k\u00ebto narrativa, me gjas\u00eb p\u00ebr t\u00eb thelluar ndarjet ekzistuese dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar kund\u00ebrshtimin ndaj projektit\u201d, shton raporti.<\/p>\n
Nj\u00eb grup investitor\u00ebsh t\u00eb lidhur me Jared Kushner kan\u00eb propozuar nd\u00ebrtimin e nj\u00eb resorti masiv n\u00eb zon\u00ebn e mbrojtur t\u00eb Zv\u00ebrnecit dhe n\u00eb ishullin e Sazanit, nj\u00eb projekt q\u00eb, sipas qeveris\u00eb shqiptare, kap vler\u00ebn e 4 miliard\u00eb dollar\u00ebve.<\/p>\n
Projekti \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrshtuar nga aktivist\u00ebt mjedisor\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt argumentojn\u00eb se nd\u00ebrtimi n\u00eb Lagun\u00ebn e Nart\u00ebs p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr monumentet natyrore dhe p\u00ebr specie t\u00eb ndryshme kafsh\u00ebsh e shpend\u00ebsh, p\u00ebrfshir\u00eb flamingot, t\u00eb cilat jan\u00eb kthyer n\u00eb simbol t\u00eb protest\u00ebs.<\/p>\n
Kund\u00ebr projektit jan\u00eb shprehur edhe banor\u00ebt e Zv\u00ebrnecit, t\u00eb cil\u00ebt pretendojn\u00eb se resorti \u00ebsht\u00eb planifikuar t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi toka q\u00eb u p\u00ebrkasin atyre dhe q\u00eb, sipas tyre, jan\u00eb tjet\u00ebrsuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme nga individ\u00eb t\u00eb lidhur me krimin e organizuar, t\u00eb cil\u00ebt po hetohen nga SPAK p\u00ebr pastrim parash dhe trafik nd\u00ebrkomb\u00ebtar narkotik\u00ebsh.<\/p>\n
Blackbird AI \u00ebsht\u00eb nj\u00eb platform\u00eb q\u00eb analizon narrativat q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb rrjetet sociale, duke p\u00ebrdorur inteligjenc\u00ebn artificiale p\u00ebr t\u00eb identifikuar k\u00ebrc\u00ebnime dhe mund\u00ebsi p\u00ebr klient\u00eb qeveritar\u00eb dhe kompani private.<\/p>\n
Sipas kompanis\u00eb, raporti i p\u00ebrpiluar prej saj synon t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb narrativave kund\u00ebrshtuese q\u00eb lidhen me projektin e propozuar prej 4 miliard\u00eb dollar\u00ebsh t\u00eb Jared Kushner n\u00eb Zv\u00ebrnec gjat\u00eb periudh\u00ebs 22 maj \u2013 9 qershor, n\u00eb platformat X, Telegram, TikTok, Reddit dhe n\u00eb mediat online.<\/p>\n
Raporti i Blackbird AI argumenton se polemikat rreth resortit Kushner\u2013Trump u transformuan nga nj\u00eb debat lokal, i lidhur me shqet\u00ebsimet p\u00ebr qeverisjen dhe mjedisin, n\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje me profil t\u00eb lart\u00eb politik nd\u00ebrkomb\u00ebtar, e nxitur kryesisht nga aktor\u00eb amerikan\u00eb anti-Trump dhe e amplifikuar m\u00eb pas nga rrjete t\u00eb lidhura me shtetin rus.<\/p>\n
Sipas raportit, toni dominues i diskutimit ishte armiq\u00ebsor ndaj projektit, nd\u00ebrsa narrativat kryesore sh\u00ebnjestronin fillimisht Kushnerin p\u00ebrmes retorik\u00ebs konspirative, denigruese dhe antisemite, p\u00ebrpara se ta zhvendosnin fokusin te qeveria shqiptare.<\/p>\n
\u201cAngazhimi n\u00eb rrjetet sociale u rrit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike kur aktor\u00eb me ndikim anti-Trump e amplifikuan debatin\u201d, shkruan Blackbird AI. \u201cP\u00ebrfshirja e tyre e zgjeroi \u00e7\u00ebshtjen p\u00ebrtej Shqip\u00ebris\u00eb dhe e transformoi at\u00eb n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrplasje m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb politike rreth Trumpit, akuzave p\u00ebr korrupsion, Izraelit dhe ndikimit t\u00eb elitave\u201d, shton raporti.<\/p>\n
Sipas Blackbird AI, volumi i postimeve n\u00eb rrjetet sociale u rrit ndjesh\u00ebm m\u00eb 2\u20133 qershor dhe s\u00ebrish m\u00eb 6 qershor, si rezultat i amplifikimit t\u00eb debatit nga figura amerikane anti-Trump, p\u00ebrfshir\u00eb Hunter Biden, djalin e ish-presidentit amerikan Joe Biden, si dhe nga p\u00ebrmbajtje t\u00eb publikuara n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb TikTok.<\/p>\n
Influenca malinje e huaj<\/strong><\/p>\n Raporti i Blackbird AI bazohet n\u00eb analiz\u00ebn e 879,067 postimeve n\u00eb rrjetet sociale nga 222,854 autor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb cilat kan\u00eb gjeneruar rreth 3,2 milion\u00eb nd\u00ebrveprime n\u00eb kat\u00ebr platforma \u2013 Reddit, X, Telegram dhe TikTok \u2013 si dhe n\u00eb media t\u00eb ndryshme online.<\/p>\n Nga kjo mas\u00eb prej qindra mij\u00ebra postimesh, Blackbird AI thot\u00eb se ka identifikuar shtat\u00eb postime ose diskutime t\u00eb amplifikuara nga ekosistemi informativ i lidhur me qeverin\u00eb ruse, p\u00ebrfshir\u00eb llogari anonime q\u00eb shfaqin shenja koordinimi.<\/p>\n Kompania sjell si shembull nj\u00eb postim t\u00eb publikuar m\u00eb 2 qershor nga llogaria n\u00eb X me emrin @Iranwarupdate, i cili, sipas raportit, u amplifikua brenda 20 minutash nga nj\u00eb rrjet llogarish q\u00eb promovojn\u00eb narrativa n\u00eb p\u00ebrputhje me interesat e shtetit rus. Sipas kompanis\u00eb amerikane, megjith\u00ebse mesazhi ishte formuluar n\u00eb gjuh\u00eb neutrale, ai synonte t\u00eb nxiste dyshime dhe t\u00eb inkurajonte audienc\u00ebn t\u00eb vinte n\u00eb pik\u00ebpyetje motivet q\u00eb q\u00ebndronin pas projektit. Postimi u pasua nga nj\u00eb val\u00eb ripostimesh pothuajse identike, t\u00eb cilat krijuan p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb shqet\u00ebsimi t\u00eb gjer\u00eb publik, ndon\u00ebse buronin nga nj\u00eb rrjet i p\u00ebrqendruar llogarish. Ky proces amplifikimi, sipas Blackbird AI, vazhdoi n\u00eb disa val\u00eb t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme, duke e mbajtur narrativ\u00ebn t\u00eb dukshme deri m\u00eb 4 qershor.<\/p>\n Megjithat\u00eb, raporti jep pak detaje mbi ndikimin real q\u00eb kan\u00eb pasur k\u00ebto diskutime t\u00eb amplifikuara ose mbi shkall\u00ebn e ndikimit t\u00eb aktor\u00ebve q\u00eb, sipas kompanis\u00eb, shp\u00ebrndanin narrativa t\u00eb lidhura me Rusin\u00eb.<\/p>\n Nd\u00ebrhyrja greke?<\/strong><\/p>\n Nj\u00eb nga pretendimet e qeveris\u00eb shqiptare p\u00ebr protestat popullore kund\u00ebr projektit t\u00eb Jared Kushner n\u00eb Zv\u00ebrnec ka qen\u00eb se ato jan\u00eb nxitur nga Greqia, p\u00ebr shkak t\u00eb konkurrenc\u00ebs n\u00eb sektorin e turizmit mes dy vendeve.<\/p>\n Raporti i Blackbird AI analizon postimet n\u00eb gjuh\u00ebn greke q\u00eb p\u00ebrmendin projektin, por nuk vendos asnj\u00eb lidhje mes tyre dhe protestuesve n\u00eb rrug\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n Sipas raportit, postimet n\u00eb gjuh\u00ebn greke p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb m\u00eb pak se 1 p\u00ebr qind t\u00eb p\u00ebrmbajtjeve t\u00eb identifikuara si pjes\u00eb e narrativave kund\u00ebr resortit. Nga k\u00ebto, kompania pretendon se rreth 20 p\u00ebr qind shp\u00ebrndahen nga llogari q\u00eb publikojn\u00eb shpesh q\u00ebndrime ose narrativa t\u00eb lidhura me shtetin rus.<\/p>\n \u201cAktiviteti u p\u00ebrqendrua n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb prej rreth 10 dit\u00ebsh, \u00e7ka p\u00ebrputhet m\u00eb shum\u00eb me amplifikimin e zhvillimeve konkrete (bllokimin e llogarive bankare nga SPAK, deklaratat e Ram\u00ebs dhe vet\u00eb protestat) sesa me nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb planifikuar dhe t\u00eb ushqyer gradualisht nga aktor\u00eb t\u00eb caktuar\u201d, shkruan raporti.<\/p>\n \u201cBaza e autor\u00ebve ishte ideologjikisht e larmishme, ku grupe q\u00eb zakonisht q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb kampe t\u00eb kund\u00ebrta \u2013 nga e djathta ekstreme dhe nacionalist\u00ebt te e majta dhe aktivist\u00ebt mjedisor\u00eb \u2013 u bashkuan vet\u00ebm n\u00eb kund\u00ebrshtimin e projektit\u201d, p\u00ebrfundoi raporti. \/BIRN<\/a><\/p>\n