{"id":9501,"date":"2026-05-11T19:54:21","date_gmt":"2026-05-11T19:54:21","guid":{"rendered":"https:\/\/syri.tv\/?p=9501"},"modified":"2026-05-11T19:54:21","modified_gmt":"2026-05-11T19:54:21","slug":"xhamia-e-ibrit-nga-rrenimi-te-rikthimi-i-nje-historie-qe-nuk-duhet-harruar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syri.tv\/?p=9501","title":{"rendered":"XHAMIA E IBRIT NGA RR\u00cbNIMI TE RIKTHIMI I NJ\u00cb HISTORIE Q\u00cb NUK DUHET HARRUAR"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-9503 alignnone\" src=\"https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/353038040_2575666759275563_3585681067984071700_n_edited-860x649-1-e1778528925526-300x226.jpg\" alt=\"\" width=\"82\" height=\"62\" srcset=\"https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/353038040_2575666759275563_3585681067984071700_n_edited-860x649-1-e1778528925526-300x226.jpg 300w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/353038040_2575666759275563_3585681067984071700_n_edited-860x649-1-e1778528925526-768x580.jpg 768w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/353038040_2575666759275563_3585681067984071700_n_edited-860x649-1-e1778528925526.jpg 860w\" sizes=\"auto, (max-width: 82px) 100vw, 82px\" \/><\/p>\n<p>Bashkim ALiu<\/p>\n<p>Koh\u00eb pas kohe, si n\u00eb Kosov\u00eb ashtu edhe n\u00eb hap\u00ebsirat e tjera t\u00eb trojeve etnike shqiptare, hapen tema q\u00eb nxisin debate dhe polemika t\u00eb shumta, si n\u00eb rrjetet sociale ashtu edhe n\u00eb platforma t\u00eb tjera mediatike. Edhe k\u00ebsaj radhe, n\u00ebnshkrimi i marr\u00ebveshjes m\u00eb 2 maj p\u00ebr hartimin dhe zbatimin e projektit t\u00eb rind\u00ebrtimit t\u00eb Xhamis\u00eb s\u00eb Ibrit, e nd\u00ebrtuar m\u00eb 1777 dhe e djegur m\u00eb 2 maj 1999, i ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje shum\u00eb pal\u00eb, t\u00eb cilat reagojn\u00eb sikur me k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje qenka rrezikuar shteti laik. Por k\u00ebtu, detyrimisht, shtrohet nj\u00eb pyetje: A thua v\u00ebrtet po rrezikohet laicizmi, apo po preket di\u00e7ka tjet\u00ebr? Un\u00eb mendoj se pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb kund\u00ebrshtuesve nuk u shqet\u00ebson rrezikimi i laicizmit; megjithat\u00eb, nuk p\u00ebrjashtohet q\u00eb disa, ndon\u00ebse t\u00eb pakt\u00eb n\u00eb num\u00ebr, mund t\u00eb jen\u00eb realisht t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p>Rind\u00ebrtimi i xhamis\u00eb s\u00eb rr\u00ebnuar nga pushteti agresor serb pran\u00eb lumit Ib\u00ebr n\u00eb Kosov\u00eb duhet par\u00eb si nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm drejt rikthimit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe fetare q\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar gjat\u00eb konflikteve t\u00eb kaluara. Xhamia nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb objekt, por nj\u00eb vend identiteti, p\u00ebrkat\u00ebsie dhe komuniteti. Rind\u00ebrtimi i saj mund t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb nj\u00eb form\u00eb t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb simbolike dhe rikuperimit shpirt\u00ebror p\u00ebr ata q\u00eb e kan\u00eb humbur at\u00eb, ndon\u00ebse vjen n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur jan\u00eb shpallur zgjedhjet e parakohshme parlamentare n\u00eb Republik\u00ebn e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga aspekti i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, rind\u00ebrtimi i Xhamis\u00eb s\u00eb Ibrit \u00ebsht\u00eb ushtrim i nj\u00eb t\u00eb drejte themelore \u2013 liris\u00eb fetare. N\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike, komunitetet kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb ta praktikojn\u00eb besimin e tyre dhe t\u00eb rind\u00ebrtojn\u00eb objektet e tyre fetare, ve\u00e7an\u00ebrisht kur ato jan\u00eb shkat\u00ebrruar padrejt\u00ebsisht. N\u00eb rastin e Xhamis\u00eb s\u00eb Ibrit, kjo \u00e7\u00ebshtje shkon p\u00ebrtej ushtrimit t\u00eb liris\u00eb fetare, pasi lidhet me historin\u00eb e vuajtjeve dhe dhimbjeve t\u00eb k\u00ebtij populli, jo vet\u00ebm me gjenocidin e pushtetit agresor serb ndaj shqiptar\u00ebve, por edhe me sakralocidin dhe kulturocidin. Jo vet\u00ebm njer\u00ebzit, por edhe objektet q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb historin\u00eb, lasht\u00ebsin\u00eb, identitetin dhe harmonin\u00eb fetare, kan\u00eb qen\u00eb cak i shkat\u00ebrrimit.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9506\" src=\"https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/688260451_1522685619225160_8407483453695402688_n-1-720x480-1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/688260451_1522685619225160_8407483453695402688_n-1-720x480-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/688260451_1522685619225160_8407483453695402688_n-1-720x480-1-330x220.jpg 330w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/688260451_1522685619225160_8407483453695402688_n-1-720x480-1-420x280.jpg 420w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/688260451_1522685619225160_8407483453695402688_n-1-720x480-1-615x410.jpg 615w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/688260451_1522685619225160_8407483453695402688_n-1-720x480-1.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Rind\u00ebrtimi i xhamis\u00eb s\u00eb rr\u00ebnuar pran\u00eb lumit Ib\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kontribut p\u00ebr t\u00eb drejtat fetare t\u00eb komunitetit mysliman, por edhe p\u00ebr ruajtjen e trash\u00ebgimis\u00eb historike dhe kulturore t\u00eb Kosov\u00ebs, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nj\u00eb pasuri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb popullin shqiptar n\u00eb Kosov\u00eb. Objektet fetare jan\u00eb pjes\u00eb e identitetit kolektiv dhe d\u00ebshmi e historis\u00eb s\u00eb nj\u00eb vendi. Duke i rikthyer ato, ruhet kujtesa historike dhe forcohet lidhja mes brezave. N\u00eb rastin e Xhamis\u00eb s\u00eb Ibrit, rind\u00ebrtimi i saj e rikthen n\u00eb v\u00ebmendje gjenocidin dhe kulturocidin serb n\u00eb Kosov\u00eb, duke e vendosur Serbin\u00eb, n\u00eb syt\u00eb e opinionit nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe n\u00eb histori, n\u00eb pozit\u00ebn e merituar t\u00eb agresorit q\u00eb ka kryer jo vet\u00ebm gjenocid, por edhe kulturocid. Kjo \u00ebsht\u00eb e kuptueshme, por mbetet shqet\u00ebsuese fakti se edhe disa shqipfol\u00ebs e kund\u00ebrshtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb, pasi duket se nuk u p\u00eblqen t\u00eb pranohet se pushteti i Millosheviqit ka shkat\u00ebrruar edhe xhami.<\/p>\n<p>Ka \u00e7\u00ebshtje q\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta n\u00eb memorien ton\u00eb kolektive si shqiptar\u00eb dhe duhet t\u00eb mb\u00ebshteten pa dallim feje. Kjo vlen edhe p\u00ebr rind\u00ebrtimin e Xhamis\u00eb s\u00eb Ibrit, pasi p\u00ebrmes saj rikthehet n\u00eb kujtes\u00eb jo vet\u00ebm gjenocidi, por edhe kulturocidi q\u00eb pushteti serb ka ushtruar n\u00eb Kosov\u00eb. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se projekti i rind\u00ebrtimit vjen n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb ndjesh\u00ebm, p\u00ebr shkak t\u00eb zgjedhjeve q\u00eb do t\u00eb mbahen m\u00eb 7.06.2026, gj\u00eb q\u00eb ka shkaktuar kund\u00ebrshtime dhe \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar nga disa si projekt p\u00ebr p\u00ebrfitime politike, pjes\u00eb e fushat\u00ebs parazgjedhore. Mir\u00ebpo, k\u00ebtu shtrohet pyetja: n\u00ebse nd\u00ebrtimi p\u00ebrdoret politikisht p\u00ebr vota, gj\u00eb q\u00eb nuk p\u00ebrjashtohet kur jan\u00eb n\u00eb pyetje politikan\u00ebt, a nuk mund t\u00eb ket\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin motiv edhe kund\u00ebrshtimi nga pal\u00ebt e tjera? P\u00ebrjashtim mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb disa individ\u00eb, si p.sh. avokat i sot\u00ebm dhe n\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn koh\u00eb ish-gjykat\u00ebs n\u00eb sistemin e ish-Jugosllavis\u00eb, i cili mund t\u00eb ket\u00eb edhe motive fetare n\u00eb kund\u00ebrshtimin e tij.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb mund t\u00eb diskutohet gjat\u00eb, por kund\u00ebrshtimi i rind\u00ebrtimit p\u00ebr k\u00ebto motive do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb lihet e parealizuar nj\u00eb e drejt\u00eb dhe t\u00eb mbetet i pap\u00ebrfunduar rikthimi i nj\u00eb monumenti t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb pasqyron historin\u00eb e vuajtjeve t\u00eb popullit shqiptar. Edhe m\u00eb problematike \u00ebsht\u00eb kur ky projekt cil\u00ebsohet si pjes\u00eb e nj\u00eb tendence p\u00ebr rritjen e \u201cislamizmit politik\u201d, apo si nj\u00eb sinjal q\u00eb shteti po afrohet me nj\u00eb identitet t\u00eb caktuar fetar, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb ruaj\u00eb neutralitetin kushtetues. Por nj\u00eb qasje e till\u00eb harron se edhe shtetet laike kan\u00eb detyrime ndaj qytetar\u00ebve p\u00ebr mbrojtjen e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe fetare, gj\u00eb q\u00eb nuk n\u00ebnkupton p\u00ebrkrahje apo privilegjim t\u00eb nj\u00eb feje t\u00eb caktuar.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb realiteti: duhet rind\u00ebrtuar ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar nga agresori. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, agresori ka shkat\u00ebrruar xhami. Prandaj lind pyetja: kush po e instrumentalizon xhamin\u00eb, ata q\u00eb e rind\u00ebrtojn\u00eb apo ata q\u00eb e kund\u00ebrshtojn\u00eb? Kush po e politizon fen\u00eb: ata q\u00eb rikthejn\u00eb nj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb mohuar, qoft\u00eb edhe n\u00eb koh\u00eb parazgjedhore, apo ata q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb rind\u00ebrtimin e nj\u00eb objekti fetar?<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, t\u00eb gjitha forcat politike kan\u00eb pasur koh\u00eb ta rind\u00ebrtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb monument q\u00eb ruan historin\u00eb e vuajtjeve t\u00eb k\u00ebtij populli.<\/p>\n<p>N\u00eb vend t\u00eb kund\u00ebrshtimeve dhe etiketimeve q\u00eb burojn\u00eb nga nj\u00eb gjuh\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse, projekte t\u00eb tilla duhet t\u00eb shoq\u00ebrohen me dialog dhe mir\u00ebkuptim nd\u00ebrmjet p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb ndrysh\u00ebm politik\u00eb, fetar\u00eb dhe kulturor\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb shmangen tensionet dhe t\u00eb promovohet bashk\u00ebjetesa paq\u00ebsore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, rind\u00ebrtimi i xhamis\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb burim p\u00ebr\u00e7arjeje, por nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr reflektim, pajtim dhe nd\u00ebrtimin e nj\u00eb t\u00eb ardhmeje m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bashkim ALiu Koh\u00eb pas kohe, si n\u00eb Kosov\u00eb ashtu edhe n\u00eb hap\u00ebsirat e tjera t\u00eb trojeve etnike shqiptare, hapen tema q\u00eb nxisin debate dhe polemika t\u00eb shumta, si n\u00eb rrjetet sociale ashtu edhe n\u00eb platforma t\u00eb tjera mediatike. Edhe k\u00ebsaj radhe, n\u00ebnshkrimi i marr\u00ebveshjes m\u00eb 2 maj p\u00ebr hartimin dhe zbatimin e projektit t\u00eb rind\u00ebrtimit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":9504,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-9501","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-uncategorized"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9501"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9513,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9501\/revisions\/9513"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}