{"id":8838,"date":"2026-01-18T11:52:02","date_gmt":"2026-01-18T11:52:02","guid":{"rendered":"https:\/\/syri.tv\/?p=8838"},"modified":"2026-01-18T11:52:02","modified_gmt":"2026-01-18T11:52:02","slug":"idriz-ajeti-arkitekti-i-gjuhes-shqipe-ne-kosove-1917-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syri.tv\/?p=8838","title":{"rendered":"IDRIZ AJETI \u2013 ARKITEKTI I GJUH\u00cbS SHQIPE N\u00cb KOSOV\u00cb (1917 \u2013 2019)"},"content":{"rendered":"<p>Figura e Idriz Ajetit \u00ebsht\u00eb gurthemeli mbi t\u00eb cilin u nd\u00ebrtua shkenca e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Kosov\u00eb. Ai ishte gjuh\u00ebtari q\u00eb e lidhi tradit\u00ebn me shkenc\u00ebn moderne, profesori q\u00eb edukoi breza t\u00eb t\u00ebr\u00eb, dhe akademiku q\u00eb me vizionin e tij ngriti institucionet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb jet\u00ebs shkencore e komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Lindi n\u00eb Tupall\u00eb t\u00eb Medvegj\u00ebs, m\u00eb 26 qershor 1917. Shkoll\u00ebn fillore e kreu n\u00eb Siarin\u00eb, gjimnazin n\u00eb Shkup dhe studimet universitare n\u00eb Zagreb e Beograd, ku mbrojti doktorat\u00ebn m\u00eb 1958 me nj\u00eb studim themelor mbi t\u00eb folmen gege t\u00eb Zar\u00ebs. Prej gjimnazit t\u00eb Prishtin\u00ebs e deri n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, ku arriti profesor ordinar, ai u b\u00eb shtylla kryesore e arsimit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebsi. Sh\u00ebrbeu si dekan, rektor, drejtor i Institutit Albanologjik dhe kryetar i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe t\u00eb Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Kontributi i tij shkencor \u00ebsht\u00eb i gjer\u00eb: dialektologjia, historia e gjuh\u00ebs shqipe, marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-sllave, studimet mbi tekstet e vjetra shqipe. Si nj\u00eb nga nism\u00ebtar\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb nj\u00ebsimit t\u00eb gjuh\u00ebs letrare shqipe, ai luajti rol vendimtar n\u00eb konsolidimin e drejtshkrimit dhe n\u00eb themelimin e organeve shkencore si revista \u201cGjurmime albanologjike\u201d dhe Seminari Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Gjuh\u00ebs dhe Kultur\u00ebs Shqiptare.<\/p>\n<p>N\u00eb vepr\u00ebn e tij p\u00ebrmenden tituj themelor\u00eb si Hymje n\u00eb historin\u00eb e gjuh\u00ebs shqipe (1963), Historia e gjuh\u00ebs shqipe (1969), Studime gjuh\u00ebsore n\u00eb fush\u00eb t\u00eb shqipes (I\u2013IV, 1982\u20131989), Shqiptar\u00ebt dhe gjuha e tyre (1994) dhe serit\u00eb Vepra (1997\u20132002). P\u00ebr meritat e tij u nderua me \u00e7mime e dekorata t\u00eb shumta, duke mbetur gjithnj\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb shkenc\u00ebs dhe kombit, citon medvegja sot.<\/p>\n<p>Idriz Ajeti nuk ishte vet\u00ebm nj\u00eb studiues i gjuh\u00ebs \u2013 ai ishte vet\u00eb z\u00ebri i saj i gjall\u00eb, q\u00eb u shnd\u00ebrrua n\u00eb institucion. Emri i tij do t\u00eb mbetet p\u00ebrher\u00eb sinonim i dijes, i p\u00ebrkushtimit dhe i p\u00ebrpjekjes s\u00eb palodhur p\u00ebr ta ngritur shqipen dhe shqiptar\u00ebt n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb q\u00eb meritojn\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Punim i shkruar nga shkrimtari i shum\u00eb veprave t\u00eb botuara, opinionist dhe autor i dy katalog\u00ebve mbi veshjen tradicionale t\u00eb Medvegj\u00ebs, si dhe i librave \u201cShqiptar\u00ebt e Medvegj\u00ebs n\u00ebp\u00ebr shekuj\u201d \u2013 v\u00ebllimi 1 dhe 2, Rrahman Hyseni<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Figura e Idriz Ajetit \u00ebsht\u00eb gurthemeli mbi t\u00eb cilin u nd\u00ebrtua shkenca e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Kosov\u00eb. Ai ishte gjuh\u00ebtari q\u00eb e lidhi tradit\u00ebn me shkenc\u00ebn moderne, profesori q\u00eb edukoi breza t\u00eb t\u00ebr\u00eb, dhe akademiku q\u00eb me vizionin e tij ngriti institucionet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb jet\u00ebs shkencore e komb\u00ebtare. Lindi n\u00eb Tupall\u00eb t\u00eb Medvegj\u00ebs, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8839,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-8838","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8838"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8840,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8838\/revisions\/8840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}