{"id":8618,"date":"2025-12-11T11:38:16","date_gmt":"2025-12-11T11:38:16","guid":{"rendered":"https:\/\/syri.tv\/?p=8618"},"modified":"2025-12-11T11:38:53","modified_gmt":"2025-12-11T11:38:53","slug":"karriget-e-pushtetit-ishin-te-buta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syri.tv\/?p=8618","title":{"rendered":"Karriget e pushtetit ishin t\u00eb buta"},"content":{"rendered":"

Mendime t\u00eb mbledhura nga aktualiteti politik<\/em><\/h3>\n

Hulumtim mbi logjik\u00ebn politike t\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb: \u201cN\u00ebse morali \u00ebsht\u00eb themeli i politik\u00ebs, at\u00ebher\u00eb ligji \u00ebsht\u00eb kufiri i saj i domosdosh\u00ebm.\u201d<\/strong><\/p>\n

Nga\u00a0Safet SADIKU<\/strong><\/p>\n

N\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb politike, lider\u00ebt shpesh jan\u00eb ngritur n\u00eb piedestal aq t\u00eb lart\u00eb sa duken t\u00eb paarritsh\u00ebm\u00a0 sikur t\u00eb ishin vet\u00eb hyjni tok\u00ebsore, t\u00eb rrethuar me aureol\u00ebn e paprekshm\u00ebris\u00eb. Secili ish-kryeminist\u00ebr gjat\u00eb tranzicionit t\u00eb gjat\u00eb, ka krijuar rreth vetes nj\u00eb mini-perandori personale me nj\u00eb rreth njer\u00ebzish t\u00eb mbledhur jo nga bindja, por nga interesi, jo as nga ideali, por nga pagesat e majme q\u00eb burojn\u00eb nga thesari i shtetit, i cili, p\u00ebr fat t\u00eb keq, l\u00ebviz sipas vullnetit dhe bekimit t\u00eb nj\u00eb njeriu t\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n

Kjo logjik\u00eb e sundimit paternalist ka lindur nga nj\u00eb mentalitet i gabuar, i rritur me iden\u00eb se pushteti nuk sh\u00ebrbehet, por trash\u00ebgohet, se nuk i p\u00ebrket shtetit, por pronarit t\u00eb radh\u00ebs. Dhe k\u00ebshtu, komunikimi politik \u00ebsht\u00eb deformuar, si nj\u00eb pasqyr\u00eb e thyer ku realiteti dublon veten n\u00eb forma t\u00eb \u00e7uditshme, duke dob\u00ebsuar institucionet q\u00eb duhej t\u00eb ishin shtylla t\u00eb demokracis\u00eb. Pra, shum\u00eb gj\u00ebra jan\u00eb vendosur \u201cnga s\u00eb prapthi\u201d dhe pushteti me koh\u00eb ka marr\u00eb trajt\u00ebn e autoritetit absolut, nd\u00ebrsa qytetar\u00ebt jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb spektator\u00eb t\u00eb heshtur t\u00eb nj\u00eb teatri ku t\u00eb gjith\u00eb luajn\u00eb, por pak kush mban p\u00ebrgjegj\u00ebsi.<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n

Nd\u00ebrkoh\u00eb, arroganca politike n\u00eb hap\u00ebsirat shqiptare, n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb komunat shqiptare t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, etj., ka lindur nga mungesa e nj\u00eb vet\u00ebdijeje morale t\u00eb q\u00ebndrueshme. Krijohet p\u00ebrshtypja, sikur \u00ebsht\u00eb zhdukur ajo lidhje hyjnore q\u00eb bashkon pushtetin me shpres\u00ebn, dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb qytetare me nderin publik. Aty ku shpresa shihet vet\u00ebm si premtim elektoral dhe jo si projekt kolektiv p\u00ebr shtetnd\u00ebrtim, politika humb misionin e saj etik dhe kthehet n\u00eb nj\u00eb makineri vet\u00ebp\u00ebrjet\u00ebsimi. N\u00eb at\u00eb pik\u00eb, qeverisja nuk buron m\u00eb nga detyrimi ndaj qytetarit, por nga logjika e dominimit, sepse nuk nd\u00ebrtohet mbi dinjitet, por mbi frik\u00eb. Kjo politik\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb sh\u00ebrbim, por ambalazh i pushtetit personal. Dhe, kur dinjiteti i p\u00ebrbashk\u00ebt z\u00ebvend\u00ebsohet me arroganc\u00ebn institucionale, shteti fillon t\u00eb duket si \u201cpron\u00eb private\u201d e elitave politike, si nj\u00eb vil\u00eb e rrethuar me gardh, ku qytetar\u00ebve u jepet vet\u00ebm e drejta t\u00eb shohin nga jasht\u00eb.<\/p>\n

At\u00ebher\u00eb ky fakt b\u00ebhet m\u00eb i qart\u00eb se kurr\u00eb, se\u00a0\u201ct\u00eb jesh evropian\u201d\u00a0<\/strong>nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb firm\u00eb n\u00eb let\u00ebr apo nj\u00eb ceremoni protokollare, por kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb kultur\u00eb politike, dhe mbi t\u00eb gjitha, me nj\u00eb sistem vlerash ku morali, p\u00ebrgjegj\u00ebsia dhe dinjiteti jan\u00eb themelet e \u00e7do vendimi, gj\u00eb q\u00eb k\u00ebto vlera n\u00eb vendin ton\u00eb ende nuk i kemi par\u00eb. Vet\u00ebm aty ku politika kuptohet si projekt moral dhe jo si tregti e pushtetit,\u00a0shpresa b\u00ebhet forc\u00eb vepruese,<\/strong>\u00a0e qytetari b\u00ebhet bashk\u00ebpronar i shtetit dhe jo spektator i abuzimit.
\n<\/em><\/p>\n

Ish-institucionet gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb tranzicionit, ashtu edhe qeverit\u00eb e fundit n\u00eb Kosov\u00eb, (as pas zgjedhjeve t\u00eb fundit pas nj\u00eb viti), n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt midis pozit\u00ebs dhe opozit\u00ebs, nuk arrit\u00ebn t\u00eb vendosin prioritetet e nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit, p\u00ebrmes jet\u00ebsimit t\u00eb institucioneve. N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb qasjeje t\u00eb orientuar drejt sh\u00ebrbimit publik, shpesh \u00ebsht\u00eb manifestuar nj\u00eb qasje q\u00eb e trajtonte funksionin shtet\u00ebror si hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb influencuar nga interesa t\u00eb ngushta. Kjo solli ngat\u00ebrrim midis p\u00ebrgjegj\u00ebsive institucionale dhe interesave private, duke e dob\u00ebsuar funksionimin e duhur institucional. P\u00ebr pasoj\u00eb, shteti i Kosov\u00ebs shpesh \u00ebsht\u00eb perceptuar si nj\u00eb mekaniz\u00ebm i p\u00ebrdorur p\u00ebr interesa t\u00eb grupeve t\u00eb caktuara. Pushtetet tona n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn gjat\u00eb tranzicionit, d\u00ebshmuan se mend\u00ebsia e tyre nuk ishte mend\u00ebsi sh\u00ebrbimi, por mend\u00ebsi pron\u00ebsimi. Funksionin shtet\u00ebror e shnd\u00ebrruan n\u00eb \u201epron\u00eb\u201c, duke i ngat\u00ebrruar ligjet e shtetit me ligjet e oborreve private, dhe duke e trajtuar trash\u00ebgimin\u00eb e pushtetit si trash\u00ebgimi familjare, ashtu si regjimet q\u00eb shqiptar\u00ebt i kan\u00eb p\u00ebrjetuar nd\u00ebr shekuj, duke i mbajtur larg funksionimit t\u00eb dinjitetit institucional.<\/em><\/p>\n

Nd\u00ebrkoh\u00eb, qytetar\u00ebt t\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb spektator\u00eb t\u00eb pafuqish\u00ebm, nuk pat\u00ebn asnj\u00eb mekaniz\u00ebm real p\u00ebr ndryshim, madje as kur lider\u00ebt q\u00eb ata vet\u00eb i votuan, t\u00eb cil\u00ebt e shkel\u00ebn ligjin me vet\u00ebdije gjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj loje t\u00eb zgjatur politike. Dhe ligjet ishin t\u00eb mbyllura n\u00eb sirtar, edhe kur deputetet nuk ndryshonin me vota n\u00eb Kuvend pozicionet e istikameve t\u00eb tyre, p\u00ebr ta zgjidhur ng\u00ebrqin, sepse lider\u00ebt partiak\u00eb i komandonin me urdh\u00ebr t\u00eb prer\u00eb! I gjith\u00eb teatri ishte tep\u00ebr monoton, i vrazhd\u00eb, dhe bot\u00ebrisht po interpretohej se pronar\u00ebt politik\u00eb t\u00eb shtetit ton\u00eb nuk po b\u00ebjn\u00eb zgjidhje n\u00eb mes veti p\u00ebr funksionimin e shtetit. Prandaj, pyetja q\u00eb ngrihet sot, fort dhe pa shmangie, \u00ebsht\u00eb kjo: \u201ea do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet i nj\u00ebjti ring, i nj\u00ebjti skenar, m\u00eb 28 dhjetor t\u00eb k\u00ebtij viti?\u201d<\/em><\/p>\n

Dhe nese p\u00ebrs\u00ebri do t\u00eb kemi rezultate t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrta si do t\u00eb formohet qeveria e ardhshme e Kosov\u00ebs, pasi investimi n\u00eb pozitat e instikameve \u00ebsht\u00eb histori n\u00eb vete, e cila situat\u00eb s\u00ebrish mund t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet!?\u00a0<\/em>Apo koha e pritjes p\u00ebr ndarjen e pasurive publike, gjer m\u00eb tani lider\u00ebve tan\u00eb politik\u00eb, u ka sh\u00ebrbyer vet\u00ebm p\u00ebr kompromise t\u00eb heshtura, duke konfirmuar logjik\u00ebn e vjet\u00ebr t\u00eb pranimit t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs, pra at\u00eb filozofi t\u00eb zymt\u00eb: \u201cm\u00eb rrove dhe t\u00eb rrova, brisku i berberit\u201d, ku parimisht askush nuk nd\u00ebshkon ask\u00ebnd, me kusht q\u00eb askush t\u00eb mos k\u00ebrkoj\u00eb drejt\u00ebsi? Sepse drejt\u00ebsia, tashm\u00eb p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra pothuajse \u00ebsht\u00eb inekzistente, (\u201edhe \u00ebsht\u00eb e pezulluar deri pas dat\u00ebs 28 dhjetor\u201c), derisa t\u00eb krijohet nj\u00eb qeveri, qoft\u00eb edhe duke mbyllur syt\u00eb ndaj s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb mbushur me paaft\u00ebsi, d\u00ebshtim dhe eufori banale mes lider\u00ebve politik\u00eb. E gjitha kjo, po b\u00ebhet vet\u00ebm q\u00eb rrota t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb sillet, por jo aq shum\u00eb p\u00ebrpara, pasi jan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt aktor\u00eb, me t\u00eb nj\u00ebjtat role, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin teat\u00ebr t\u00eb vjet\u00ebr.<\/em>
\n<\/em><\/p>\n

Nga k\u00ebto rrethana, me sa kemi kuptuar deri m\u00eb tani, arroganca n\u00eb politik\u00ebn e pushteteve shqiptare ka lindur nga mungesa e nj\u00eb vet\u00ebdijeje morale. Pra, ka dominuar mang\u00ebsia e asaj vet\u00ebdijeje q\u00eb e lidh pushtetin me shpres\u00ebn, por edhe me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb qytetare. Sepse atje ku shpresa shihet si nj\u00eb ndjenj\u00eb kalimtare dhe jo si projekt i p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr nd\u00ebrtimin e shtetit, politika humb misionin e saj etik dhe kthehet n\u00eb nj\u00eb instrument vet\u00ebp\u00ebrjet\u00ebsimi t\u00eb individ\u00ebve. N\u00eb at\u00eb \u00e7ast, qeverisja nuk buron m\u00eb nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia ndaj qytetarit, por buron nga logjika e dominimit. Kjo ndodh kur dinjiteti kolektiv z\u00ebvend\u00ebsohet me arroganc\u00ebn institucionale, dhe shteti fillon t\u00eb duket si pron\u00eb private e elitave politike. Me k\u00ebt\u00eb rast shprehja: \u201ct\u00eb jesh evropian\u201d<\/strong>\u00a0nuk n\u00ebnkupton se shteti \u00ebsht\u00eb folklorik, p\u00ebrkundrazi ai vepron me mekanizma juridik, dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm akt n\u00ebnshkrimi apo ceremoni diplomatike formale, por \u00ebsht\u00eb edhe nd\u00ebrtim i nj\u00eb kulture politike ku morali, p\u00ebrgjegj\u00ebsia dhe dinjiteti jan\u00eb themelet e \u00e7do vendimi publik. Ashtu si\u00e7 paralajm\u00ebronte filozofi francez\u00a0Montesquieu,<\/strong>\u00a0\u201epushteti q\u00eb nuk gjen kufi te ligji e shnd\u00ebrron lirin\u00eb n\u00eb iluzion dhe shtetin n\u00eb instrument t\u00eb interesave personale\u201c.<\/em><\/p>\n

Sepse, sipas vet\u00eb Brukselit, Evropa k\u00ebrkon jo deklarime, por prova t\u00eb sundim t\u00eb ligjit, pavar\u00ebsi t\u00eb gjyq\u00ebsorit, transparenc\u00eb, dhe luft\u00eb kund\u00ebr korrupsionit dhe barazi para ligjit. Pra, jo si slogan, por si standard i padiskutuesh\u00ebm.\u00a0Tocqueville\u00a0<\/strong>do ta quante k\u00ebt\u00eb \u201cvirtytin e institucioneve\u201d<\/em>, dhe iden\u00eb se liria mbijeton vet\u00ebm kur ligjet jan\u00eb m\u00eb t\u00eb forta se njer\u00ebzit dhe kur qytetari nuk shihet si dekor politik, por si bosht i rendit demokratik. P\u00ebr shqiptar\u00ebt, t\u00eb qenit pjes\u00eb e Evrop\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb thjesht aspirat\u00eb gjeopolitike, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkes\u00eb juridike dhe morale. Brukseli e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb se integrimi nuk ndodh aty ku pushteti shihet si pron\u00eb, por aty ku ligji shtrihet mbi t\u00eb gjith\u00eb, pa p\u00ebrjashtim.<\/p>\n

Nd\u00ebrkaq, sociologu gjerman\u00a0Habermas\u00a0<\/strong>do ta quante k\u00ebt\u00eb \u201clegjitimitet p\u00ebrmes normave\u201d,<\/em>\u00a0iden\u00eb se, nj\u00eb shtet \u00ebsht\u00eb modern vet\u00ebm kur autoriteti i tij buron nga respektimi i rregullave q\u00eb ai vet\u00eb vendos. Prandaj, vet\u00ebm aty, ku politika kuptohet si projekt moral e jo si tregti pushteti, shpresa b\u00ebhet forc\u00eb vepruese, e qytetari ndihet bashk\u00ebpronar i shtetit t\u00eb vet, dhe jo spektator i abuzimeve. Sepse \u00e7do pushtet q\u00eb nuk ka frik\u00eb nga ligji, degradohet n\u00eb arbitraritet. Dhe \u00e7do shtet q\u00eb nuk e vendos ligjin mbi ata q\u00eb e shkruajn\u00eb, humb kuptimin e vet si rend juridik dhe si aspirat\u00eb e demokracis\u00eb evropiane.<\/p>\n

N\u00eb sall\u00ebn e madhe, dritat ishin t\u00eb ftohta, si drit\u00eb h\u00ebne q\u00eb s\u2019ngroh ask\u00ebnd. Tryeza ovale n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb shk\u00eblqente n\u00ebn pasqyrimin e gotave t\u00eb ujit, dhe \u00e7do shtr\u00ebngim duarsh kishte eleganc\u00ebn e detyrimit, jo t\u00eb ndjenj\u00ebs. Karriget ishin t\u00eb buta, por ajri i r\u00ebnd\u00eb nga fjal\u00ebt e matura me kujdes, dhe \u00e7do buz\u00ebqeshje dukej e provuar paraprakisht, dhe \u00e7do p\u00ebrkulje ngjante, si nj\u00eb rit i m\u00ebsuar p\u00ebr kamerat.\u00a0<\/em>N\u00eb fund t\u00eb fundit, p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga ky cik\u00ebl i d\u00ebmsh\u00ebm i \u201cdiplomacis\u00eb son\u00eb t\u00eb d\u00ebshtuar\u201d, Kosova duhet t\u00eb p\u00ebrballet me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e hidhur t\u00eb ndikimeve t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs, dhe t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb kultur\u00eb politike t\u00eb re q\u00eb e b\u00ebn shtetin prioritet dhe t\u00eb luftoj\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb identiteti shtet\u00ebror t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb pavarur, duke i dh\u00ebn\u00eb fund k\u00ebshtu nj\u00eb her\u00eb e mir\u00eb shterjes s\u00eb vizionit dhe etik\u00ebs shtetformuese q\u00eb po e mban vendin peng n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb kritike.<\/p>\n

N\u00eb reflektimin e tij t\u00eb thell\u00eb dhe historik, diplomati gjerman Rudolf Hans i rikthehet edhe nj\u00ebher\u00eb nj\u00eb prej momenteve m\u00eb vendimtare t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Gjermanis\u00eb, atij t\u00eb bashkimit t\u00eb vitit 1990, i cili nuk ishte thjesht nj\u00eb ngjarje gjeopolitike, por nj\u00eb p\u00ebrpjekje e jasht\u00ebzakonshme dhe titanike p\u00ebr t\u00eb transformuar mend\u00ebsin\u00eb dhe shpirtin e nj\u00eb shoq\u00ebrie t\u00eb t\u00ebr\u00eb q\u00eb kishte kaluar dekada t\u00eb t\u00ebra n\u00ebn ndikimin e aparatit represiv sovjetik. Historia, sipas fjal\u00ebve t\u00eb tij, pa nj\u00eb spastrim t\u00eb thell\u00eb institucional dhe moral t\u00eb ish-republik\u00ebs demokratike gjermane, asnj\u00eb prosperitet dhe asnj\u00eb demokraci e q\u00ebndrueshme nuk do t\u00eb ishte e mundur, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuk kishte asnj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr m\u00ebshir\u00eb apo kompromis ndaj atyre q\u00eb kishin sh\u00ebrbyer n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive apo pasive ndaj regjimit t\u00eb vjet\u00ebr, sepse nd\u00ebrtimi i Gjermanis\u00eb s\u00eb bashkuar k\u00ebrkonte nj\u00eb p\u00ebrjashtim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb bashk\u00ebfajtor\u00ebve t\u00eb sistemit represiv. Dokumenti q\u00eb kam sjell\u00eb \u00ebsht\u00eb i ngarkuar me pesh\u00eb historike dhe etike, dhe ofron baz\u00ebn ideale p\u00ebr nj\u00eb krahasim t\u00eb thell\u00eb, t\u00eb matur dhe t\u00eb nd\u00ebrtuar me gjuh\u00eb argumentuese, midis procesit t\u00eb pastrimit institucional gjerman dhe munges\u00ebs s\u00eb nj\u00eb procesi t\u00eb till\u00eb n\u00eb vendbanimet shqiptare pas periudh\u00ebs s\u00eb regjimit serb, e sidomos pas luft\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n

1) Morali si themel i politik\u00ebs:\u00a0<\/strong>N\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, morali i shoq\u00ebruar me parimin e etik\u00ebs, \u00ebsht\u00eb busulla e brendshme q\u00eb udh\u00ebheq politikanin, komunitetin dhe institucionin. Pa nj\u00eb struktur\u00eb morale, politika rrezikon t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb makineri t\u00eb ftoht\u00eb interesi, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn qytetari b\u00ebhet vet\u00ebm mjet. Shembujt nga realitetet shqiptare; qoft\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, Shqip\u00ebri apo n\u00eb komunat me shumic\u00eb shqiptare n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut etj., e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb qart\u00eb se sa shpesh shkelet kjo b\u00ebrtham\u00eb morale. N\u00eb shum\u00eb komuna shqiptare, premtimet e fushatave zgjedhore marrin nj\u00eb ngjyr\u00eb pothuajse etike: premtime p\u00ebr drejt\u00ebsi, p\u00ebr barazi, p\u00ebr zhvillim dhe p\u00ebr ndershm\u00ebri. Por n\u00eb praktik\u00eb, ndodh q\u00eb k\u00ebto vlera t\u00eb tret\u00ebn shpejt sapo politikan\u00ebt marrin pushtetin, duke l\u00ebn\u00eb pas nj\u00eb boshll\u00ebk moral q\u00eb qytetar\u00ebt e ndjejn\u00eb n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e tyre, n\u00eb munges\u00ebn e transparenc\u00ebs, n\u00eb klienteliz\u00ebm apo n\u00eb keqp\u00ebrdorim t\u00eb pasuris\u00eb publike. K\u00ebsisoj, ideja se morali duhet t\u00eb jet\u00eb themeli i politik\u00ebs duket m\u00eb shum\u00eb si ideal i d\u00ebshiruar sesa realitet i p\u00ebrmbushur.<\/p>\n

K\u00ebto parime nuk jan\u00eb thjesht k\u00ebrkesa morale t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, por standarde evropiane t\u00eb sanksionuara prej institucioneve t\u00eb Brukselit dhe Strasburgut. N\u00eb raportet dhe rezolutat e tyre, Bashkimi Evropian dhe K\u00ebshilli i Evrop\u00ebs e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb, p\u00ebr t\u00eb gjitha vendet e treta, pra edhe t\u00eb rajonit ton\u00eb se, nuk ka integrim pa sundim t\u00eb ligjit, pa drejt\u00ebsi t\u00eb pavarur, pa p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb zyrtar\u00ebve. Evropa nuk nd\u00ebrtohet me deklarata, por me institucione t\u00eb forta e me njer\u00ebz q\u00eb i respektojn\u00eb ligjet e veta. Prandaj, rruga drejt Evrop\u00ebs p\u00ebr shoq\u00ebrit\u00eb shqiptare nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm gjeografike, por \u00ebsht\u00eb juridike dhe morale. Nj\u00eb proces i gjat\u00eb vet\u00ebp\u00ebrmir\u00ebsimi institucional q\u00eb nis aty ku politika fillon t\u00eb ket\u00eb frik\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme nga ligji, si shenj\u00eb respekti p\u00ebr qytetarin, por edhe p\u00ebr pasurin\u00eb publike!\u2026
\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, vlen t\u00eb shihen miqt\u00eb tan\u00eb: Austria dhe Sllovenia. Austria, me tradit\u00ebn e saj burokratike t\u00eb rregullit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb, ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb shtet ku ndryshimet politike nuk e tronditin funksionimin e institucioneve, sepse institucionet jan\u00eb m\u00eb t\u00eb forta se individ\u00ebt.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa Sllovenia, e vog\u00ebl por e konsoliduar, tregoi se nj\u00eb vend i dal\u00eb nga konflikti ideologjik mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet brenda nj\u00eb dekade n\u00eb model t\u00eb stabilitetit ligjor dhe efikasitetit administrativ. Aty ku ligji \u00ebsht\u00eb kultur\u00eb, jo thjesht detyrim, vendi konfirmon stabilitet. N\u00eb parim k\u00ebta shembuj jan\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb, por dometh\u00ebn\u00ebs, sepse vendet e vogla b\u00ebhen t\u00eb m\u00ebdha,\u00a0kur nuk tremben nga drejt\u00ebsia, por rrezikohen nga mungesa e saj.\u00a0<\/u>N\u00ebse institucionet q\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb shtyllat e funksionimit demokratik mungojn\u00eb pik\u00ebrisht kur kombi ka m\u00eb s\u00eb shumti nevoj\u00eb p\u00ebr to, at\u00ebher\u00eb nuk kemi kriz\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme.\u00a0Pra, kemi shterim t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs shtetformuese.<\/u>\u00a0Kemi humbje t\u00eb vizionit. Prandaj nj\u00eb konstatim si ky p\u00ebr diplomacin\u00eb e d\u00ebshtuar nuk \u00ebsht\u00eb thjesht rr\u00ebfim, por \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb paralajm\u00ebrim se shtetitn po e d\u00ebshtojm\u00eb vet\u00eb me heshtje.<\/p>\n

Argumenti tregon se Kosova mund t\u00eb humbas\u00eb jo prej armiqve t\u00eb jasht\u00ebm, por prej munges\u00ebs s\u00eb vet\u00ebdijes p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e miq\u00ebsive t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe diplomacis\u00eb s\u00eb matur, e cila p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb ende vazhdon t\u00eb jet\u00eb e pranishme. Sepse shteti nuk mbaron gjithmon\u00eb me p\u00ebrfundimin e luft\u00ebs, por shteti fillon me paqen. Fillon me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar dinjitetin komb\u00ebtar me argumente, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb drejtat n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb i pranish\u00ebm aty ku vendoset e ardhmja. Ndon\u00ebse, nj\u00eb nga \u00e7mimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb k\u00ebsaj krize \u00ebsht\u00eb humbja e besimit t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb institucionet e tyre. Me p\u00ebrqindje alarmante t\u00eb ul\u00ebta besimi, si\u00e7 tregojn\u00eb vler\u00ebsimet e organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare, qytetar\u00ebt tan\u00eb po largohen. Po shnd\u00ebrrohet n\u00eb spektator\u00eb t\u00eb nj\u00eb loje t\u00eb pafundme manipulimesh politike, ku shum\u00ebkush flet, por askush nuk p\u00ebrgjigjet. Kur qytetar\u00ebt largohet, republika zbrazet nga kuptimi i vlevshm\u00ebris\u00eb s\u00eb saj.<\/p>\n

2) Ligji si kufiri i domosdosh\u00ebm i politik\u00ebs:\u00a0<\/strong>Por edhe n\u00eb munges\u00eb t\u00eb moralit, nj\u00eb shtet funksional mund t\u00eb mbijetoj\u00eb p\u00ebrmes ligjit. Ligji \u00ebsht\u00eb kufiri i domosdosh\u00ebm, sepse ai e ndalon pushtetin t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb arbitraritet. Ligji \u00ebsht\u00eb barrier\u00eb ndaj kapri\u00e7ove, ndaj korrupsionit, ndaj shp\u00ebrdorimit t\u00eb autoritetit. N\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb shqiptare, shpesh pik\u00ebrisht ky kufi ligjor vihet n\u00eb prov\u00eb, nga nd\u00ebrtime pa leje n\u00eb Tiran\u00eb, te skandalet komunale n\u00eb Prishtin\u00eb, me mospagesa rrogash, e deri te keqp\u00ebrdorimet n\u00ebp\u00ebr komuna si p. sh., n\u00eb Tetov\u00eb, Ulqin apo Gostivar. Politika, kur nuk udh\u00ebhiqet nga morali, synon t\u00eb l\u00ebviz\u00eb kufijt\u00eb e ligjit sipas interesave t\u00eb momentit. Megjithat\u00eb, aty ku ka funksionim t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb sistemit juridik, si n\u00eb rastin e disa komunave q\u00eb kan\u00eb vendosur transparenc\u00eb digjitale ose procese t\u00eb rrepta t\u00eb prokurimit publik, ligji pothuaj arrin t\u00eb frenoj\u00eb ambiciet e pushtetit. Kur pushteti e di se mbi t\u00eb q\u00ebndron jo vet\u00ebm opinioni moral i publikut, por edhe nj\u00eb struktur\u00eb e fort\u00eb ligjore, at\u00ebher\u00eb politika b\u00ebhet m\u00eb e p\u00ebrgjegjshme.<\/p>\n

Gjermania, pas luft\u00ebs, na m\u00ebson nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb: transformimi fillon nga mendja, kalon n\u00eb institucione dhe p\u00ebrfundon n\u00eb kultur\u00eb. Kosova, ende \u00ebsht\u00eb e lidhur pas nj\u00eb t\u00eb kaluare t\u00eb err\u00ebt dhe e ekspozuar ndaj ndikimeve t\u00eb huaja q\u00eb e minojn\u00eb zhvillimin. Ajo po e paguan \u00e7mimin e munges\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij transformimi. Sipas shum\u00eb diplomat\u00ebve kritik\u00eb, mes tyre edhe Rudolf Hans, problemi nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm mungesa e reformave, por \u00ebsht\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnia e vjet\u00ebr, e thell\u00eb dhe e rrezikshme e aktor\u00ebve politik\u00eb me interesa t\u00eb huaja q\u00eb e shohin k\u00ebt\u00eb vend si nj\u00eb poligon ndikimi. Kjo gjendje e krijuar nga kjo diplomaci e shterruar, s\u2019\u00ebsht\u00eb thjesht vet\u00ebm nj\u00eb kriz\u00eb politike. N\u00eb parim \u00ebsht\u00eb kultur\u00eb e gabuar. Kultur\u00eb e nj\u00eb klase politike q\u00eb e sheh pushtetin si mburoj\u00eb personale, jo si p\u00ebrgjegj\u00ebsi.<\/p>\n

E n\u00eb fund, mbetet nj\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb e heshtur por e pakund\u00ebrshtueshme: shteti fillon t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb momentin kur karriget e pushtetit b\u00ebhen \u201ct\u00eb buta\u201d. At\u00ebher\u00eb kur komoditeti z\u00ebvend\u00ebson detyr\u00ebn. At\u00ebher\u00eb kur politikan\u00ebt ndryshojn\u00eb, sapo hyjn\u00eb n\u00eb t\u00eb, dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk duan t\u00eb dalin m\u00eb nga pushteti, duke l\u00ebn\u00eb pas nj\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme t\u00eb rehatis\u00eb, por asnj\u00eb shenj\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb. Dhe pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shpresat rrallohen dhe dinjiteti publik rrezikohet, nevojitet rikthimi i nj\u00eb frike t\u00eb sh\u00ebndetshme nga ligji dhe i nj\u00eb morali politik q\u00eb e v\u00eb qytetarin aty ku duhet: n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb institucioneve t\u00eb republik\u00ebs.\u00a0<\/em>Kur flasim p\u00ebr, \u201cTrushp\u00ebrlar\u00ebt e rinj\u201d, shton m\u00ebtej R. Hans, vet\u00eb logjika e k\u00ebsaj p\u00ebrmbajtje i referohet brezit t\u00eb individ\u00ebve, q\u00eb jan\u00eb shpesh t\u00eb rinj n\u00eb mosh\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt formohen, ndikohen ose manipuloohen nga burime t\u00eb fuqishme informacioni, teknologjike apo ideologjike, derisa humbasin aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb menduar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike dhe t\u00eb pavarur. Ky term: \u201ep\u00ebrshkruan procesin n\u00eb t\u00eb cilin mendimet, bindjet dhe sjelljet e tyre ndonj\u00ebher\u00eb modelohen pa vet\u00ebdije nga rrjete sociale, media, grupe ideologjike ose autoritete t\u00eb ndryshme, duke krijuar nj\u00eb realitet t\u00eb ri t\u00eb kontrolluar dhe t\u00eb paanalizuar.\u201d<\/p>\n

Funksionimi i drejt\u00eb i shtetit \u00ebsht\u00eb themeli q\u00eb garanton rend, zhvillim dhe mir\u00ebqenie p\u00ebr qytetar\u00ebt. Por shpesh v\u00ebrehet se politikan\u00ebt, sapo marrin pushtetin, ndryshojn\u00eb q\u00ebndrimet dhe idealet e tyre. Premtimet e b\u00ebra para zgjedhjeve zbehen, nd\u00ebrsa prioritet b\u00ebhet ruajtja e pozit\u00ebs dhe privilegjeve. Shprehja ironike\u00a0\u201ckarriget e pushtetit ishin t\u00eb buta\u201d\u00a0<\/strong>tregon pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb fakt, se ideali z\u00ebvend\u00ebsohet nga komoditeti, p\u00ebrgjegj\u00ebsia nga rehati, dhe interesat personale marrin vendin e interesit publik. Ky transformim e d\u00ebmton besimin e njer\u00ebzve te institucionet dhe e b\u00ebn edhe m\u00eb t\u00eb domosdoshme transparenc\u00ebn, llogaridh\u00ebnien dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb politike. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, mesazhi i diplomatit gjerman \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb dhe i fort\u00eb: se mb\u00ebshtetja nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe solidariteti nuk mund t\u00eb jen\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nj\u00eb mburoj\u00eb e pafund p\u00ebr nj\u00eb klas\u00eb politike q\u00eb refuzon t\u00eb shk\u00ebputet nga ndikimet dhe urdh\u00ebrat e jasht\u00ebm, ve\u00e7an\u00ebrisht kur k\u00ebto ndikime n\u00ebn\u00e7mojn\u00eb iden\u00eb e shtetit dhe parandalojn\u00eb nd\u00ebrtimin e institucioneve demokratike dhe t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr p\u00ebrderisa politika ec\u00ebn ngadal\u00eb, e ngurt\u00eb dhe shpesh e mb\u00ebrthyer n\u00eb mend\u00ebsi t\u00eb vjetra, rinia po l\u00ebviz shum\u00eb m\u00eb shpejt, pavar\u00ebsisht faktit dhe paragjykimeve ndaj saj q\u00eb i b\u00ebn\u00eb shum\u00eb pushtete gjat\u00eb k\u00ebtij tranzicioni. Ata q\u00eb shpesh paragjykohen si \u201ctrushp\u00eblar\u00eb\u201d, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb jan\u00eb brezi q\u00eb ec\u00ebn me ritmin e teknologjis\u00eb dhe inovacionit t\u00eb shekullit XXI. N\u00eb koh\u00ebn kur politikan\u00ebt luftojn\u00eb me fjalor t\u00eb vjetruar dhe logjik\u00eb t\u00eb konsumuar, t\u00eb rinjt\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb bot\u00eb digjitale, kap\u00ebrcejn\u00eb kufij, m\u00ebsojn\u00eb, krijojn\u00eb dhe po lidhen me tregun global. Paradoksi \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb, se politika rri n\u00eb vend, rinia ec\u00ebn p\u00ebrpara. Dhe ky hendek po zgjerohet p\u00ebrdit\u00eb.<\/p>\n

P\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto krahasime n\u00ebse i referohemimi mendimit t\u00eb\u00a0Immanuel Kantit,<\/strong>\u00a0i cili thot\u00eb se \u201eetika e detyrimit, e mish\u00ebruar n\u00eb imperativin kategorik, p\u00ebrb\u00ebn themelin e \u00e7do veprimi moral\u201c, sepse, sipas tij, nj\u00eb veprim \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet i drejt\u00eb vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur ai mund t\u00eb ngrihet n\u00eb shkall\u00ebn e nj\u00eb ligji universal q\u00eb do t\u00eb vlente nj\u00ebsoj p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit, pa marr\u00eb parasysh interesat personale apo p\u00ebrfitimet e \u00e7astit. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye Kant e sheh pavar\u00ebsin\u00eb e arsyes si burimin origjinal t\u00eb liris\u00eb njer\u00ebzore, duke theksuar se njeriu b\u00ebhet i lir\u00eb vet\u00ebm kur drejton sjelljen e tij sipas parimeve morale q\u00eb ai vet\u00eb i njeh si t\u00eb vlefshme, e jo sipas d\u00ebshirave t\u00eb rastit apo shtysave t\u00eb interesit.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, shteti i s\u00eb drejt\u00ebs, p\u00ebr Kantin, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm i pushtetit, por nj\u00eb rend juridik n\u00eb t\u00eb cilin qeverisja buron nga ligje t\u00eb p\u00ebrgjithshme, t\u00eb barabarta p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb dhe t\u00eb pavaruara nga vullnetet arbitrare t\u00eb individ\u00ebve t\u00eb fuqish\u00ebm, sepse vet\u00ebm nj\u00eb rend i till\u00eb juridik e garanton lirin\u00eb dhe sigurin\u00eb morale t\u00eb qytetarit. Prandaj, n\u00eb themel t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj q\u00ebndron dinjiteti njer\u00ebzor, ideja kantiane se \u00e7do individ \u00ebsht\u00eb q\u00ebllim n\u00eb vetvete dhe nuk mund t\u00eb p\u00ebrdoret kurr\u00eb si mjet p\u00ebr interesat e dikujt tjet\u00ebr, nj\u00eb parim q\u00eb p\u00ebrjashton \u00e7do form\u00eb manipullimi, arbitrariteti apo instrumentalizimi politik t\u00eb njeriut.<\/p>\n

Dhe prandaj, n\u00eb kontekstin e argumentit ton\u00eb, Kant shfaqet si pika m\u00eb e fort\u00eb e referimit p\u00ebr t\u00eb theksuar se politika, n\u00ebse do t\u00eb ket\u00eb kuptim moral, duhet t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi parime t\u00eb q\u00ebndrueshme e universale, jo mbi pazare t\u00eb p\u00ebrkohshme, se ligji duhet t\u00eb jet\u00eb i barabart\u00eb dhe i paansh\u00ebm, jo i p\u00ebrdorur si arm\u00eb e elitave, dhe se nj\u00eb shtet q\u00eb nuk mb\u00ebshtetet n\u00eb universalitetin e s\u00eb drejt\u00ebs dhe n\u00eb dinjitetin e qytetarit, sepse e humb jo vet\u00ebm karakterin juridik, por edhe t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u2019u quajtur shtet n\u00eb kuptimin kantian t\u00eb fjal\u00ebs.<\/p>\n

Sqarim:<\/u><\/strong>
\n1) Montesquieu (Charles-Louis de Montesquieu, 1689\u20131755):\u00a0<\/em><\/strong>Montesquieu ishte filozof francez i iluminizmit dhe nj\u00eb nga teoricien\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb shtetit dhe qeverisjes moderne. Ai \u00ebsht\u00eb i njohur sidomos p\u00ebr vepr\u00ebn \u201cFryma e Ligjeve\u201d (1748), ku formuloi parimin e ndarjes s\u00eb pushteteve, legjislativ, ekzekutiv, gjyq\u00ebsor, si mekaniz\u00ebm p\u00ebr t\u00eb parandaluar abuzimin me autoritetin. Sipas tij, pushteti duhet kufizuar me pushtet, p\u00ebrndryshe liria politike zhduket dhe shteti bie n\u00eb tirani. Studimet e tij theksojn\u00eb se, ai p\u00ebrdoret si autoritet q\u00eb tregon se pushteti pa kufi ligjor degjeneron n\u00eb arbitraritet.
\n<\/em><\/p>\n

2) Alexis de Tocqueville (1805\u20131859):<\/strong>\u00a0Tocqueville ishte mendimtar, politolog dhe diplomat francez, m\u00eb i njohur p\u00ebr vepr\u00ebn \u201cDemokracia n\u00eb Amerik\u00eb\u201d. Ai analizoi m\u00ebnyr\u00ebn se si demokracia funksionon vet\u00ebm kur qytetar\u00ebt mbeten aktiv\u00eb, institucionet jan\u00eb t\u00eb forta dhe barazia para ligjit kultivohet si vler\u00eb shoq\u00ebrore. Tocqueville paralajm\u00ebroi p\u00ebr rrezikun e \u201ctiranis\u00eb s\u00eb shumic\u00ebs\u201d dhe kapjen e institucioneve nga interesa private. N\u00eb rsastin e studimeve krahasuese \u00ebsht\u00eb se, ai ka sjellur iden\u00eb, se demokracia nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm procedur\u00eb, por kultur\u00eb institucionale q\u00eb mbron qytetarin.
\n<\/em><\/p>\n

3) J\u00fcrgen Habermas (1929\u2013):<\/strong>\u00a0Habermas \u00ebsht\u00eb filozof dhe sociolog gjerman, nj\u00eb nga mendimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm bashk\u00ebkohor\u00eb n\u00eb teorin\u00eb politike dhe sociale. Ai njihet p\u00ebr konceptin e \u201csfer\u00ebs publike\u201d dhe iden\u00eb se legjitimiteti i shtetit demokratik buron nga komunikimi racional, transparenca dhe respekti p\u00ebr normat ligjore. N\u00eb vepr\u00ebn e tij, shteti modern shihet si i vlefsh\u00ebm vet\u00ebm kur \u00ebsht\u00eb i nd\u00ebrtuar mbi t\u00eb drejt\u00ebn, jo mbi vullnetin e individ\u00ebve t\u00eb pushtetsh\u00ebm. Studimet e tij d\u00ebshmojn\u00eb se, Habermas sh\u00ebrben si baz\u00eb p\u00ebr iden\u00eb, se shteti evropian dhe demokratik e gjen\u00eb autoritetin e tij te ligji dhe te normat, jo te arbitrariteti i pushtetit.
\n<\/em><\/p>\n

4)\u00a0<\/strong><\/em>Immanuel Kant (1724\u20131804)<\/strong>: \u00cbsht\u00eb\u00a0filozof gjerman<\/strong>, nj\u00eb nga mendimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb historin\u00eb e filozofis\u00eb per\u00ebndimore. Kant \u00ebsht\u00eb themelues i etik\u00ebs moderne dhe i nocionit t\u00eb\u00a0detyrimit moral<\/strong>\u00a0si k\u00ebrkes\u00eb universale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mendime t\u00eb mbledhura nga aktualiteti politik Hulumtim mbi logjik\u00ebn politike t\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb: \u201cN\u00ebse morali \u00ebsht\u00eb themeli i politik\u00ebs, at\u00ebher\u00eb ligji \u00ebsht\u00eb kufiri i saj i domosdosh\u00ebm.\u201d Nga\u00a0Safet SADIKU N\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb politike, lider\u00ebt shpesh jan\u00eb ngritur n\u00eb piedestal aq t\u00eb lart\u00eb sa duken t\u00eb paarritsh\u00ebm\u00a0 sikur t\u00eb ishin vet\u00eb hyjni tok\u00ebsore, t\u00eb rrethuar me aureol\u00ebn […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8620,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-8618","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8619,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8618\/revisions\/8619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}