{"id":8197,"date":"2025-10-24T10:47:27","date_gmt":"2025-10-24T10:47:27","guid":{"rendered":"https:\/\/syri.tv\/?p=8197"},"modified":"2025-10-24T10:47:27","modified_gmt":"2025-10-24T10:47:27","slug":"a-po-behet-vlora-dera-e-pasme-e-kremlinit-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syri.tv\/?p=8197","title":{"rendered":"A po b\u00ebhet Vlora dera e pasme e Kremlinit n\u00eb Ballkan?"},"content":{"rendered":"

Nga\u00a0Safet SADIKU<\/strong><\/p>\n

A \u00ebsht\u00eb korrekte t\u00eb pohojm\u00eb se Aeroporti i Vlor\u00ebs po b\u00ebhet, porta strategjike p\u00ebr investimin rus n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb? Apo t\u00eb vazhdojm\u00eb ta g\u00ebnjejm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin pafund\u00ebsisht\u2026. Ndoshta, vet\u00ebm po b\u00ebjm\u00eb zhurm\u00eb!\u2026<\/p>\n

N\u00eb nj\u00eb pasdite t\u00eb avullt vere, kur dielli p\u00ebrplasej mbi mermerin e ambientit dhe deti mbyllej n\u00eb drit\u00eb t\u00eb zbeht\u00eb, Vlora u shfaq jo vet\u00ebm si nj\u00eb port\u00eb bregdetare, por si nj\u00eb sken\u00eb ku struktura t\u00eb dukshme dhe t\u00eb padukshme nd\u00ebrthuren vargje dhe fjali juridike me ligje shtet\u00ebrore dhe me nuanca t\u00eb politik\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Aeroporti i Vlor\u00ebs, ky projekt q\u00eb u promovua si nj\u00eb gur themeli p\u00ebr turizmin dhe zhvillimin ekonomik t\u00eb jugut shqiptar, filloi t\u00eb interpretohej jo thjesht si investim infrastruktur, por si zon\u00eb influencash strategjike, ku \u00e7do shkelje n\u00eb pist\u00ebn e tij, \u00e7do kontrat\u00eb e firmosur, \u00e7do borxh i marr\u00eb, merr val\u00eb m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb sesa ajo q\u00eb duket n\u00eb flet\u00ebt e bilancit. Ajo \u00e7ka ngrihej n\u00eb horizont si nj\u00eb pist\u00eb prej 3.2\u202fkm, dhe nj\u00eb terminal i gj\u00ebr\u00eb, me nj\u00eb kapacitet p\u00ebr t\u00eb pranuar fluturime t\u00eb m\u00ebdha, nuk ishte vet\u00ebm reflektim i ambicies s\u00eb vendit p\u00ebr t\u00eb hapur horizontet e shumta. Por, projekti po ngrihej edhe si nj\u00eb struktur\u00eb q\u00eb e b\u00ebnte t\u00eb prekshme pyetjen se kush do t\u00eb shfryt\u00ebzonte hyrjen, kush do t\u00eb definoj\u00eb p\u00ebrdorimin dhe kush, n\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs, do t\u00eb mbaj\u00eb dor\u00ebn mbi \u201c\u00e7el\u00ebsin\u201d e port\u00ebs!\u2026<\/p>\n

Sipas raportimeve investigative, n\u00eb k\u00ebt\u00eb projekt ishin ngritur shqet\u00ebsime mbi burimet e fondeve, struktura t\u00eb huaja investuese me prejardhje t\u00eb paqart\u00eb dhe me rrezikun p\u00ebr nj\u00eb influenc\u00eb, q\u00eb p\u00ebrtej llojit civil t\u00eb investimit mund t\u00eb kishte implikime serioze p\u00ebr sigurin\u00eb dhe pavar\u00ebsin\u00eb infrastrukturore t\u00eb vendit. N\u00ebse aeroplani, q\u00eb do t\u00eb zbres\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb pist\u00eb, sjell me vete jo vet\u00ebm pasagjer\u00eb dhe bagazh, por edhe marr\u00ebveshje, detyra dhe obligime. At\u00ebher\u00eb aeroporti \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa nj\u00eb trend zhvillimi. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element ky\u00e7 i balanc\u00ebs gjeopolitike. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb bukur papritmas shp\u00ebrthejn\u00eb lajmet bomb\u00eb, si ret\u00eb e zeza mbi detin e kalt\u00ebrt, sepse po b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb skenar, ku kapitali rus, p\u00ebrmes fondeve me struktura t\u00eb paqarta, p\u00ebrmendet si mund\u00ebsi e ndikimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb. Menj\u00ebher\u00eb shfaqet pyetja e pad\u00ebshiruar: A po b\u00ebhet Vlora dera e pasme e Kremlinit n\u00eb Ballkan? N\u00eb k\u00ebt\u00eb rr\u00ebfim, Vlora nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb vend. Ajo \u00ebsht\u00eb metafor\u00eb. Metafor\u00eb e besimit se \u201cinvestimi sjell progres\u201d, por edhe metafor\u00eb e brengave q\u00eb lindin kur progresi vjen me \u00e7mime t\u00eb fshehta. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, aeroporti i Vlor\u00ebs \u00ebsht\u00eb si pasqyr\u00eb, (e nj\u00ebrit nga disa projekteve t\u00eb tilla), q\u00eb reflekton, jo vet\u00ebm drit\u00ebn e s\u00eb ardhmes, por edhe hijen e asaj q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb politik\u00eb!<\/p>\n

Pra, ajo q\u00eb nuk thuhet shpesh, por po flet m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do komunikat\u00eb zyrtare. Dhe, kur flasim p\u00ebr sovranitetin e nj\u00eb vendi, nuk mjafton q\u00eb ligji t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb pron\u00ebsin\u00eb, apo q\u00eb kontratat t\u00eb jen\u00eb t\u00eb regjistruara n\u00eb regjistra publike. Sovraniteti \u00ebsht\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera, aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb \u201cjo\u201d pa b\u00ebrtitur, p\u00ebr t\u00eb kontrolluar hyrjen e aktor\u00ebve t\u00eb jasht\u00ebm, dhe p\u00ebr t\u00eb shmangur var\u00ebsit\u00eb q\u00eb zhvendosin vendimin nga vendi n\u00eb dik\u00eb tjet\u00ebr. Dhe kur aeroporti shtohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb ekuacion si element strategjik, dhe jo vet\u00ebm turistik, at\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb produkt vet\u00ebm i zhvillimit lokal, por edhe i arkitektur\u00ebs s\u00eb ri\u2011pozicionimit n\u00eb sken\u00ebn rajonale. N\u00ebse metafora \u201cder\u00eb e pasme\u201d duket e ekzagjeruar, ajo ndodhet aty si paralajm\u00ebrim\u2026 Nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje vet\u00ebm e r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb terminalit dhe rrug\u00ebs q\u00eb \u00e7on nga aeroporti deri n\u00eb bulevardin kryesor t\u00eb qytetit, por \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje e fuqis\u00eb s\u00eb asaj hyrjeje, se kush e kontrollon kalimin, kush cakton tarifat, kush vendos n\u00ebse progresi po arrihet apo vet\u00ebm d\u00ebmi po shkaktohet, n\u00ebn hijen gri t\u00eb marketingut t\u00eb tij. Ky interpretim lejon t\u00eb jemi t\u00eb kujdessh\u00ebm. Nuk po themi me vendosm\u00ebri se \u201cVlora \u00ebsht\u00eb kontrolluar nga Rusia\u201d.<\/p>\n

Po themi se strukturat e investimit dhe rreziqet e sovranitetit nuk jan\u00eb larg k\u00ebsaj teorie, pasi ato jan\u00eb reale. E kur realiteti p\u00ebrziret me paranoj\u00ebn, veprimi i edukuar \u00ebsht\u00eb jo t\u00eb mohojm\u00eb \u00e7\u00ebshtjen, por ta lexojm\u00eb at\u00eb me qart\u00ebsi. Pra, n\u00ebse Shqip\u00ebria do t\u00eb jet\u00eb Shqip\u00ebria e shqiptar\u00ebve, dhe jo vet\u00ebm e zyrtar\u00ebve, ajo duhet t\u00eb siguroj\u00eb q\u00eb hyrjet strategjike, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb aeroporti i Vlor\u00ebs t\u00eb mos jen\u00eb vet\u00ebm pasqyra e \u00ebndrrave p\u00ebr zhvillim, por edhe mburoja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb vendit.<\/p>\n

Pyetja q\u00eb mbetet pezull \u00ebsht\u00eb: N\u00ebse aeroplani zbret n\u00eb pist\u00eb, dhe pasagjer\u00ebt q\u00eb vijn\u00eb s\u2019jan\u00eb vet\u00ebm turist\u00eb, por jan\u00eb edhe marr\u00ebveshje t\u00eb pashkruara, at\u00ebher\u00eb cila \u00ebsht\u00eb linja? Tani a \u00ebsht\u00eb zhvillimi shqiptar nj\u00eb hap p\u00ebrpara, apo nj\u00eb kthes\u00eb ku \u201cbalanca e rreme\u201d e investimeve fshihet pas imazhit t\u00eb madh, dhe sovraniteti b\u00ebhet teh i heshtur? N\u00ebse e duam v\u00ebrtet Shqip\u00ebrin\u00eb e shqiptar\u00ebve, duhet ta garantojm\u00eb hyrjen si port\u00eb t\u00eb lir\u00eb dhe jo si qend\u00ebr p\u00ebrdorimi t\u00eb dikujt tjet\u00ebr.<\/p>\n

\u201cNdoshta ne si pjes\u00eb e publikut, jemi vet\u00ebm nj\u00eb jehon\u00eb q\u00eb p\u00ebrplaset pas mureve t\u00eb mbyllura, nj\u00eb kor z\u00ebrash pa adres\u00eb, q\u00eb m\u00eb shum\u00eb e p\u00ebrplas ajrin sesa e ndryshon. Ndoshta nuk jemi zgjim, por thjesht po b\u00ebjm\u00eb zhurm\u00eb! Nj\u00eb zhurm\u00eb q\u00eb nuk ngjall, por na lodh. E nd\u00ebrsa, besojm\u00eb se po themi di\u00e7ka, universi ndoshta na sheh si nj\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb pa kuptim. Nj\u00eb kakofoni q\u00eb ting\u00ebllon vet\u00ebm p\u00ebr ne, por hesht p\u00ebr bot\u00ebn.<\/p>\n

\u201cHija ruse mbi pist\u00ebn shqiptare! (Kur investimi b\u00ebhet pasqyr\u00eb e trendeve gjeopolitike, dhe pista nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr pasagjer\u00eb). Hija ruse mbi pist\u00ebn shqiptare nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb metafor\u00eb e ndikimit t\u00eb huaj n\u00eb rajon, konkretisht n\u00eb Shqip\u00ebri, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasqyrim i dilemave t\u00eb siguris\u00eb, politik\u00ebs dhe interesave strategjike q\u00eb po shpalosen me rit\u00ebm t\u00eb shpejt\u00eb dhe me paqart\u00ebsi t\u00eb theksuar n\u00eb t\u00eb ashtuquajturin Ballkan Per\u00ebndimor. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur Shqip\u00ebria p\u00ebrpiqet me sakrifica dhe pritshm\u00ebri t\u00eb forcoj\u00eb lidhjet euroatlantike dhe t\u00eb konsolidoj\u00eb institucionet demokratike, prania e n\u00ebnkuptuar apo e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb e aktor\u00ebve si Rusia ngre pik\u00ebpyetje serioze? K\u00ebto vler\u00ebsime vijn\u00eb mbi q\u00ebllimet e k\u00ebtij interesimi dhe m\u00ebnyrat p\u00ebrmes t\u00eb cilave ai manifestohet, qoft\u00eb p\u00ebrmes dezinformimit, ndikimit ekonomik, apo infiltrimit n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm; si siguria, infrastruktura apo kontrolli i rrug\u00ebve ky\u00e7e t\u00eb tranzitit. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur jugu i Shqip\u00ebris\u00eb, dhe Vlora p\u00ebr ve\u00e7anti, synon t\u00eb transformohet n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb re t\u00eb turizmit dhe t\u00eb ekonomis\u00eb moderne, projekti p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Vlora International Airport (VIA) \u00ebsht\u00eb shfaqur dhe \u00ebsht\u00eb nisur si nj\u00eb investim strategjik, por nd\u00ebrkoh\u00eb kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb drit\u00eb edhe \u00e7\u00ebshtje me implikime t\u00eb thella p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n

Kontrata e koncesionit q\u00eb ka kaluar n\u00eb duart e grupit q\u00eb udh\u00ebhiqet nga ish\u2010presidenti i Kosov\u00ebs, nj\u00eb zot\u00ebrim prej rreth 98\u202f% t\u00eb aksioneve n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb koncesionare, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me z\u00ebra se projekti nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nd\u00ebrtim aeroporti, por mund t\u00eb b\u00ebhet porta e nj\u00eb kontrolli strategjik nga nj\u00eb vend i huaj. Investigime t\u00eb mediave lokale dhe hetime n\u00eb ngritje flasin p\u00ebr nj\u00eb kredi prej 104 \u202fmilion\u00eb eurosh, t\u00eb marr\u00eb nga fonde me struktura t\u00eb paqarta, q\u00eb sipas disa burimeve kan\u00eb lidhje t\u00eb mundshme me interesa ruse, dhe ky skenar, me t\u00eb drejt\u00eb ka ngjallur shqet\u00ebsime t\u00eb forta te NATO, tek Unioni Evropian dhe te partner\u00ebt euro\u2010atlantik\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb linj\u00eb, nj\u00eb artikull i p\u00ebrditsh\u00ebm vuri n\u00eb dukje se aeroporti me investim t\u00eb rreth\u202f104 milion\u00eb \u202feurosh, p\u00ebrhapur n\u00eb nj\u00eb sip\u00ebrfaqe pran\u00eb 300 hektar\u00ebsh, u mendua n\u00eb fillim si simbol i progresit dhe hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr rritje turistike, por menj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb diskutime p\u00ebr rrezikun q\u00eb infrastruktura kritike e nj\u00eb vendi an\u00ebtar i NATO\u2010s t\u00eb vihet n\u00ebn kontroll t\u00eb fondeve nga struktura me prejardhje t\u00eb paqart\u00eb, q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb \u201ckthim prapa\u201d n\u00eb rolin dhe pozicionin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Boshtin Euro\u2010Atlantik.<\/p>\n

Dhe n\u00ebse aeroplani q\u00eb do t\u00eb zbres\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb pist\u00eb, sjell jo vet\u00ebm pasagjer\u00eb t\u00eb ver\u00ebs dhe bagazh\u00eb ekonomike, por do t\u00eb sjell\u00eb edhe marr\u00ebveshje, detyra dhe obligime t\u00eb fshehta\u2026! Se cilat jan\u00eb ato obligame, sot nuk b\u00ebhen t\u00eb dukshme! At\u00ebher\u00eb aeroporti nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb trend zhvillimi, por ai po b\u00ebhet nj\u00eb element ky\u00e7 i balanc\u00ebs gjeopolitike, nj\u00eb nyje e mundshme ku interesat e zhvillimit, t\u00eb investimeve, t\u00eb natyr\u00ebs komplekse dhe t\u00eb sovranitetit, po p\u00ebrplasen n\u00eb heshtje. Dokumetet zyrtare dhe raportet e BE\u2010s shprehen me shqet\u00ebsim se nd\u00ebrtimi i aeroportit ka nisur pa t\u00eb gjitha lejet e nevojshme, n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb mbrojtur, duke shkelur legjislacionin komb\u00ebtar dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u2026!<\/p>\n

N\u00ebse metafora \u201cder\u00eb e pasme p\u00ebr Kremlinin\u201c duket ekzagjeruar, ajo q\u00ebndron aty si paralajm\u00ebrim dhe si reflektim\u2026, p\u00ebr hapje t\u00eb syve dhe jo p\u00ebr heshtje! Kjo nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje vet\u00ebm e r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb terminalit apo rrug\u00ebs q\u00eb \u00e7on prej aeroportit deri n\u00eb bulevardin kryesor t\u00eb qytetit. Kjo \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje e fuqis\u00eb s\u00eb asaj hyrjeje se kush e kontrollon tranzitin, kush i cakton tarifat, kush vendos n\u00ebse ky investim sjell p\u00ebrparim apo zhvendos vendimin te dikush tjet\u00ebr. P\u00ebrderisa zyrtar\u00ebt shqiptar\u00eb shpjegojn\u00eb, se aeroporti \u00ebsht\u00eb p\u00ebr turizmin, veprimtarin\u00eb dhe zhvillimin lokal, analist\u00ebt dhe burime t\u00eb pavarura aludojn\u00eb se realiteti \u00ebsht\u00eb m\u00eb i nd\u00ebrlikuar!?\u2026 Financime me kredi, kontrata t\u00eb kombinuara, presion p\u00ebr investime q\u00eb nuk ndryshojn\u00eb vet\u00ebm pamjen, por edhe arkitekturat e pushtetit dhe kontrollit.<\/p>\n

N\u00ebse Shqip\u00ebria d\u00ebshiron t\u00eb jet\u00eb Shqip\u00ebria e shqiptar\u00ebve, dhe jo vet\u00ebm Shqip\u00ebria e zyrtar\u00ebve, at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb siguroj\u00eb q\u00eb hyrjet strategjike, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Vlora t\u00eb mos jen\u00eb thjesht pasqyra e \u00ebndrrave p\u00ebr zhvillim, por mburoja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb vendit, e cila duhet t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebmendshme ndaj asaj se investimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar nuk \u00ebsht\u00eb, \u201emashkull\u201c q\u00eb sjell vet\u00ebm para, por gjithashtu edhe pushtet, ekspozim dhe marr\u00ebdh\u00ebnie q\u00eb nuk jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb barabarta. N\u00eb fund, mbetet pyetja q\u00eb duhet t\u00eb shqiptohet me guxim, jo vet\u00ebm n\u00eb sallat e diskutimit, por edhe n\u00eb mendjet e qytetar\u00ebve. N\u00ebse aeroplani zbret n\u00eb pist\u00eb dhe pasagjer\u00ebt q\u00eb vijn\u00eb nuk jan\u00eb vet\u00ebm turist\u00eb, por jan\u00eb instrument\u00eb investimi, ndikimi dhe kontrolli, \u00e7far\u00eb mbetet nga sovraniteti i vendit, nga pavar\u00ebsia e vendimeve, dhe konkretisht nga liria p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb \u201cjo\u201d pa frik\u00eb?<\/p>\n

N\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku infrastruktura shnd\u00ebrrohet n\u00eb fush\u00eb lufte t\u00eb influenc\u00ebs, ku borxhi e b\u00ebn detyrimin m\u00eb t\u00eb madh se vet\u00eb rroga, dhe ku aeroporti mund t\u00eb mos jet\u00eb vet\u00ebm port\u00eb p\u00ebr udh\u00ebtar\u00eb, por edhe p\u00ebr t\u00eb huajt q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb port\u00ebn e vendit, tentimi p\u00ebr ta kthyer \u201eVlor\u00ebn n\u00eb nj\u00eb der\u00eb t\u00eb pasme t\u00eb Kremlinit\u201c, ting\u00ebllon logjik\u00eb e frikshme dhe p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse, jo vet\u00ebm si terminologji politike, por edhe si papjekuri dometh\u00ebn\u00ebse, dhe si nj\u00eb paralajm\u00ebrim, q\u00eb duhet t\u00eb shihet edhe si thirrje p\u00ebr vigjilenc\u00eb, jo si aludim pa baz\u00eb. Sepse, n\u00ebse zhvillimi nuk shoq\u00ebrohet me transparenc\u00eb, me kontroll institucional, me sovranitet t\u00eb ruajtur dhe me p\u00ebrgjegj\u00ebsi publike, at\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb zhvillim, \u201epor \u00ebsht\u00eb rizgjim i nj\u00eb hijeje t\u00eb vjet\u00ebr, q\u00eb shtrihet jo vet\u00ebm mbi pist\u00ebn vlonjate, por mbi t\u00eb ardhmen e vendit.\u201c<\/p>\n

Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, dukja publike e projektit nuk \u00ebsht\u00eb thjesht \u00e7\u00ebshtje urbanistike apo infrastrukturore, por \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje strategjike e thell\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb dhe \u00e7\u00ebshtjen shqiptare! Pyetja ime \u00ebsht\u00eb kjo: a mund t\u00eb mbahet nj\u00eb aeroport i k\u00ebtij lloji si nj\u00eb aset i p\u00ebrbashk\u00ebt i gjith\u00eb shqiptar\u00ebve, apo projekti strategjik p\u00ebr zhvillim ekonomik po rrezikon t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb \u201ckorridor kontrolli\u201d, ku investitori kryesor s\u00eb bashku me partner\u00eb dhe me financim t\u00eb paqart\u00eb po vendos parametrat teknologjik\u00eb, operativ\u00eb dhe t\u00eb siguris\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb ai q\u00eb ka rolin vendimtar n\u00eb k\u00ebt\u00eb hyrje strategjike? N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, komunikimi yn\u00eb m\u00eb posht\u00eb paraqet fakte, dokumente dhe shqet\u00ebsime q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb shpjegim p\u00ebr publikun shqiptar dhe p\u00ebr komunitetin nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n

1) Disa informacione t\u00eb mbledhura rreth projektit t\u00eb aeroportit nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, i cili synon t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si porta kryesore ajrore p\u00ebr rajonin p\u00ebrreth, \u00ebsht\u00eb vendosur p\u00ebrmes nj\u00eb kontrate koncesioni publik\u2011privat, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kompania kryesore rezulton t\u00eb zot\u00ebroj\u00eb rreth 98\u202f% t\u00eb aksioneve t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb koncesionare, nd\u00ebrsa nj\u00eb tjet\u00ebr partner pretendohet t\u00eb ket\u00eb investuar dhe t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb njohjen e nj\u00eb p\u00ebrqindjeje t\u00eb lart\u00eb toksike n\u00eb kapitalin e kompanis\u00eb\u2026<\/p>\n

2) Pikat kryesore t\u00eb shqet\u00ebsimit jan\u00eb, s\u00eb pari mos\u2011takimi i plot\u00eb i partner\u00ebve dhe veprime t\u00eb nj\u00ebanshme p\u00ebr vendime ekstreme n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet aksionare, s\u00eb dyti, financimi \u00ebsht\u00eb i dyshimt\u00eb ku shfaqet nj\u00eb kredi prej 104 \u202fmilion\u00eb eurosh t\u00eb marr\u00eb nga fonde me struktur\u00eb t\u00eb paqart\u00eb, q\u00eb sipas raportimeve mediatike mund t\u00eb lidhen me interesa t\u00eb huaja, dhe s\u00eb treti, hetim penal i hapur nga organet e drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr akuzat q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb mashtrim me pasoja t\u00eb r\u00ebnda, falsifikim dokumentesh dhe nd\u00ebrhyrje t\u00eb paautorizuara n\u00eb t\u00eb dh\u00ebna operative, \u00e7ka ka rezultuar n\u00eb pezullimin e p\u00ebrkohsh\u00ebm t\u00eb vendimeve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb aksioner\u00ebve p\u00ebr k\u00ebt\u00eb koncesion. N\u00ebse k\u00ebto elemente bashkohen; mungesa e transparenc\u00ebs, marr\u00ebveshjet aksionare n\u00eb mos\u2011dakord\u00ebsi, financime me identitet t\u00eb dyshimt\u00eb dhe hetime p\u00ebr shkelje serioze, at\u00ebher\u00eb pyetja e bizneseve, e institucioneve dhe e publikut shqiptar nuk \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb: \u201cSa do t\u00eb sjell\u00eb zhvillim ky aeroport?\u201d.<\/p>\n

Gjithashtu pyetja tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb: \u201cKush do t\u00eb kontrolloj\u00eb k\u00ebt\u00eb hyrje strategjike, dhe kush do t\u00eb ket\u00eb fjal\u00ebn e fundit n\u00eb vendimmarrje? N\u00ebse shteti shqiptar e humb kontrollin, \u00e7far\u00eb mbetet p\u00ebr sovranitetin e vendit n\u00eb aspektin e siguris\u00eb, n\u00eb gjith\u00eb sistemin e operacionit dhe teknologjis\u00eb?\u201d. Ky \u00ebsht\u00eb momenti kur investimi nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm mund\u00ebsi p\u00ebr rritje ekonomike, por \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb test p\u00ebr kapacitetin e institucioneve t\u00eb vendit p\u00ebr t\u00eb ruajtur pavar\u00ebsin\u00eb, p\u00ebr t\u00eb garantuar q\u00eb infrastruktura strategjike t\u00eb mos kthehet n\u00eb instrument t\u00eb infektimeve strukturore, dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb ajo q\u00eb do t\u00eb mbetet, do t\u00eb jet\u00eb v\u00ebrtet nj\u00eb pasuri kolektive e shqiptar\u00ebve dhe jo nj\u00eb rrug\u00eb p\u00ebrtej kontrollit komb\u00ebtar.<\/p>\n

N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, n\u00eb rast se ky projekt dhe t\u00eb ngjashmit e tjer\u00eb me t\u00eb, nuk do t\u00eb shoq\u00ebrohen nga mekanizma t\u00eb qart\u00eb kontrolli, me transparenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb, nga pjes\u00ebmarrje e kujdesshme institucionale dhe nga nj\u00eb vullnet politik q\u00eb vendos sovranitetin mbi \u00e7do interes t\u00eb jasht\u00ebm, at\u00ebher\u00eb ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb hap me jet\u00eb t\u00eb re infrastrukturore, por mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb provokim t\u00eb heshtur ndaj pavar\u00ebsis\u00eb kolektive. Pra, kur hyrja b\u00ebhet kontroll, investimi b\u00ebhet var\u00ebsi, dhe infrastruktura b\u00ebhet lodr\u00eb e ndikimeve t\u00eb huaja, at\u00ebher\u00eb \u201enuk fitojm\u00eb vet\u00ebm aeroport,\u201c por mund t\u00eb humbasim di\u00e7ka m\u00eb thelb\u00ebsore: t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb \u201cjo\u201d, pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb shpjegojm\u00eb pse.<\/p>\n

3) Pikat kryesore t\u00eb shqet\u00ebsimit jan\u00eb mos\u2011takort\u00ebsia e partner\u00ebve dhe veprimet e nj\u00ebanshme t\u00eb marra n\u00eb kontekstin e k\u00ebtij projekti. Deri tani, t\u00eb pakt\u00ebn k\u00ebto jan\u00eb q\u00ebndrime q\u00eb interpretohen gjer\u00ebsisht n\u00eb publik.<\/p>\n

a) Kontrolli i aksioneve & mosdakord\u00ebsia: Nj\u00eb partner i p\u00ebrmendur pretendohet se ka n\u00ebnshkruar nj\u00eb marr\u00ebveshje sipas s\u00eb cil\u00ebs i ishin garantuar 47\u202f% t\u00eb aksioneve n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb koncesionare p\u00ebr aeroportin, p\u00ebrderisa shoq\u00ebria kryesore dhe partneri m\u00eb i madh refuzojn\u00eb t\u00eb pranojn\u00eb k\u00ebt\u00eb pretendim, dhe \u00e7\u00ebshtja ende nuk \u00ebsht\u00eb reflektuar n\u00eb regjistrin zyrtar t\u00eb Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Biznesit, duke l\u00ebn\u00eb nj\u00eb boshll\u00ebk juridik dhe institucional q\u00eb ushqen dyshimet p\u00ebr legjitimitetin e p\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb kapitalit dhe t\u00eb drejtave t\u00eb vot\u00ebs.<\/p>\n

b) Veprimet e nj\u00ebanshme: N\u00eb shtator t\u00eb vitit 2025, aksioneri kryesor, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e aksionerit m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb koncesionare, mori vendimin p\u00ebr t\u00eb shkarkuar administratorin e kompanis\u00eb, n\u00eb nj\u00eb mbledhje ku aksioneri me p\u00ebrqindje m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl nuk ishte i pranish\u00ebm, dhe n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u p\u00ebrdor\u00ebn vet\u00ebm votat e shumic\u00ebs, jasht\u00eb pranis\u00eb s\u00eb aksioner\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, veprim ky q\u00eb u paraqit publikisht si akt i marr\u00eb n\u00eb munges\u00eb t\u00eb konsultimit t\u00eb duhur dhe i p\u00ebrjashtimit t\u00eb nj\u00eb partneri me aksine m\u00eb t\u00eb vogla (ose minoritar).<\/p>\n

c) Financim i dyshimt\u00eb: Raportimet mediatike tregojn\u00eb se kompania kryesore koncesionare ka marr\u00eb nj\u00eb kredi prej 104 \u202fmilion\u00eb eurosh nga nj\u00eb entitet i huaj (Delphos\u202fSecurities SARL), pa qen\u00eb e gatshme q\u00eb t\u00eb sqarohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb publike kriteret e sigurimit dhe aktet ligjore lidhur me garancit\u00eb, \u00e7ka ngre shqet\u00ebsime serioze se mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb rrezik humbja e kontrollit shtet\u00ebror mbi infrastruktur\u00ebn strategjike. Prandaj, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb mjegullim administrativ q\u00ebndrojn\u00eb alarme nga faktor\u00eb vendor\u00eb dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebr transparenc\u00eb t\u00eb pamjaftueshme dhe ekspozim t\u00eb mundsh\u00ebm ndaj ndikimeve t\u00eb jashtme.<\/p>\n

d) Hetim penal: Organi kompetent p\u00ebr ndjekje penale ka regjistruar nj\u00eb procedim penal p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb koncesionare, n\u00eb lidhje me akuzat p\u00ebr mashtrim me pasoja t\u00eb r\u00ebnda, falsifikim dokumentesh dhe veprime q\u00eb lidhen me k\u00ebt\u00eb projekt. Ky institucion p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nj\u00eb gjykat\u00eb ka vendosur masa sigurimi q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb pezullimin e t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs p\u00ebr aksionerin kryesor deri n\u00eb regjistrimin zyrtar t\u00eb kontrat\u00ebs s\u00eb transferimit t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindjeje t\u00eb aksioneve, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah se kjo \u00e7\u00ebshtje nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm administrative, por ka implikime serioze p\u00ebr rendin juridik dhe p\u00ebr sigurin\u00eb e koncesionit n\u00eb fjal\u00eb.<\/p>\n

4) Pasojat potenciale jan\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb projektit, por t\u00eb modelit t\u00eb heshtjes q\u00eb flet m\u00eb shum\u00eb se raportet zyrtare. Ndon\u00ebse n\u00eb \u00eb horizontin e nj\u00eb vendi t\u00eb vog\u00ebl, ku \u00e7do gur themeli q\u00eb ngrihet me emrin \u201cstrategjik\u201d bart mbi shpin\u00eb pesh\u00ebn e \u00ebndrrave t\u00eb zhvillimit dhe iluzionin e shpejt\u00ebsis\u00eb drejt modernitetit, pasojat q\u00eb lindin nga nj\u00eb projekt i turbullt nuk jan\u00eb thjesht burokratike apo t\u00eb p\u00ebrkohshme, por ato jan\u00eb t\u00eb natyr\u00ebs strukturore, t\u00eb identiteve dhe ndonj\u00ebher\u00eb edhe gjeopolitike.<\/p>\n

a) Bllokimi i projektit n\u00eb em\u00ebr t\u00eb konfliktit, jo t\u00eb zhvillimit: Ajo q\u00eb u promovua me forc\u00ebn e fjal\u00ebve si nj\u00eb port\u00eb drejt ekonomis\u00eb s\u00eb gjall\u00eb, turizmit elit\u00eb dhe transformimit t\u00eb jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb nyje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr udh\u00ebtime dhe investime, rrezikon tani t\u00eb p\u00ebrmbyset mbi vetveten si nj\u00eb kull\u00eb e brisht\u00eb prej xhami, p\u00ebr shkak t\u00eb konfliktit t\u00eb paqart\u00eb nd\u00ebrmjet aksionar\u00ebve dhe fijeve t\u00eb nd\u00ebrlikuara ligjore, t\u00eb cilat m\u00eb shum\u00eb se zgjidhje prodhojn\u00eb vones\u00eb! Dhe k\u00ebto vonesa, n\u00eb nj\u00eb projekt q\u00eb synon t\u00eb jet\u00eb port\u00eb p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, \u00ebsht\u00eb mbyllje p\u00ebr vetveten?\u2026<\/p>\n

b) Humbja e kontrollit, kur kredia mbivendoset mbi shtetin: N\u00ebse n\u00eb fillim ky projekt u mb\u00ebshtoll me gjuh\u00ebn e bashk\u00ebpunimit publik-privat, duke u paraqitur si nj\u00eb shembull i ri i nd\u00ebrtimit t\u00eb s\u00eb ardhmes p\u00ebrmes partneritetit, tani ai po ekspozohet si nj\u00eb mekaniz\u00ebm ku kredia e marr\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb nj\u00eb kompanie private, por e lidhur ngusht\u00eb me sigurin\u00eb e nj\u00eb koncesioni shtet\u00ebror mund t\u00eb kthehet n\u00eb kal\u00eb Troje\u2026 Nj\u00eb mjet p\u00ebr t\u00eb fituar kontroll jo mbi nj\u00eb pasuri private, por mbi nj\u00eb arterie komb\u00ebtare q\u00eb lidhet me ajrin, me kufirin, me sigurin\u00eb dhe me sovranitetin.<\/p>\n

c) Erozioni i besimit publik dhe heshtja q\u00eb grryen nga brenda: Kur qytetar\u00ebt shohin q\u00eb informacioni p\u00ebr nj\u00eb projekt me p\u00ebrmasa t\u00eb tilla shp\u00ebrndahet me doza t\u00eb pakta, t\u00eb pasakta, dhe shpesh me tone triumfale q\u00eb nuk reflektojn\u00eb tensionin n\u00eb terren, at\u00ebher\u00eb ndodh ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e rrezikshme se te \u00e7do konflikt financiar, fillon t\u00eb thyhet besimi. Dhe besimi, nj\u00ebsoj si pista e nj\u00eb aeroporti, nuk nd\u00ebrtohet p\u00ebr t\u2019u mbajtur bosh! Ai \u00ebsht\u00eb i vlefsh\u00ebm vet\u00ebm kur mbart, dhe kur u sh\u00ebrben t\u00eb gjith\u00ebve, jo asnj\u00ebher\u00eb, kur shnd\u00ebrrohet n\u00eb pron\u00eb t\u00eb pakicave t\u00eb padukshme.<\/p>\n

\u00e7) Rrezikimi i siguris\u00eb komb\u00ebtare, kur heshtja b\u00ebhet rrezik i paqart\u00eb: N\u00eb nj\u00eb vend si Shqip\u00ebria, ku rrug\u00ebt tok\u00ebsore shpesh shkojn\u00eb rreth e rrotull p\u00ebr t\u00eb mos arritur kurr\u00eb n\u00eb destinacionin e duhur, aeroportet jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se pika nisjeje dhe mb\u00ebrritjeje dhe jan\u00eb vula t\u00eb modernitetit, t\u00eb kontrollit t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs ajrore, t\u00eb sovranitetit teknik dhe ushtarak. Dhe kur n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb nj\u00eb aeroporti t\u00eb till\u00eb, q\u00eb ndodhet n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb gjeostrategjike mes detit dhe kufirit jugor, lindin konflikte pron\u00ebsie, financime t\u00eb mjegullta dhe nd\u00ebrhyrje pa mandat t\u00eb qart\u00eb, at\u00ebher\u00eb \u00e7do avion q\u00eb ngrihet apo ulet mbi at\u00eb pist\u00eb, ngre bashk\u00eb me veten edhe nj\u00eb pik\u00ebpyetje: kujt i p\u00ebrket v\u00ebrtet ky fluturim?<\/p>\n

5) Kronologjia kryesore \u00ebsht\u00eb rruga drejt pist\u00ebs q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm e asfaltuar, por e ndjer\u00eb deri n\u00eb themelet e sovranitetit.<\/strong><\/p>\n

a) Para vitit\u202f2019, projekti p\u00ebr nj\u00eb aeroport n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, dhe pik\u00ebrisht pran\u00eb qytetit bregdetar q\u00eb shtrihet mes detit dhe peizazheve natyrore, ku fiksohet gradualisht n\u00eb diskursin politik si nj\u00eb nd\u00ebrmarrje strategjike q\u00eb synon jo vet\u00ebm t\u00eb p\u00ebrforcoj\u00eb lidhjet turistike, por edhe t\u00eb forcoj\u00eb prezenc\u00ebn ushtarake dhe kapacitetet infrastrukturale n\u00eb zon\u00ebn shqiptare jugore. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap q\u00eb jo rrall\u00eb shihej si shnd\u00ebrrim funksional i rolit t\u00eb territorit nga pasiv n\u00eb aktiv strategjik.<\/p>\n

b) N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2019, dokumente t\u00eb publikuara nga ministria kompetente e infrastruktur\u00ebs parashikojn\u00eb formul\u00ebn e nj\u00eb kontrate koncesioni me afat 35 vjet n\u00eb modelin PPP (build\u2011operate\u2011transfer), me garanci shtet\u00ebrore implicite p\u00ebr k\u00ebt\u00eb aeroport, si nj\u00eb hap q\u00eb e vendoste projektin n\u00eb sfer\u00ebn e angazhimeve afatgjata q\u00eb nuk do t\u2019i kontrollonte vet\u00ebm entiteti privat, por edhe mb\u00ebshtetja institucionale e shtetit.<\/p>\n

c) M\u00eb 24 n\u00ebntor 2021, K\u00ebshilli Komb\u00ebtar i Territorit miraton lejen e zhvillimit p\u00ebr aeroportin pran\u00eb lagun\u00ebs Narta, si nj\u00eb akt q\u00eb hapi rrug\u00eb zyrtare p\u00ebr ekzekutim, por q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht ngriti edhe tensione p\u00ebr nd\u00ebrhyrje n\u00eb zon\u00eb me status natyror! Natyrisht q\u00eb n\u00eb sken\u00eb u vun\u00eb dilemat midis zhvillimit dhe ruajtjes s\u00eb ekosistemit.<\/p>\n

\u00e7) M\u00eb 6 qershor 2021, qeveria sipas dokumenteve zyrtare miraton kontrat\u00ebn e koncesionit me konsorciumin q\u00eb p\u00ebrfshinte entitete t\u00eb ndryshme, dhe parashikohet q\u00eb punimet t\u00eb nisin brenda 14 muajve, me nj\u00eb rit\u00ebm q\u00eb premtonte p\u00ebrcaktimin e afatit t\u00eb par\u00eb t\u00eb transformimit t\u00eb tok\u00ebs dhe terrenit n\u00eb pist\u00eb operative.<\/p>\n

d) Gjat\u00eb vitit 2022 dhe deri n\u00eb janar 2023, kompania q\u00eb fillimisht ishte pjes\u00ebmarr\u00ebse n\u00eb koncesion fiton zgjedhje p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb aksionet kryesore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb koncesionare, duke arritur t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb kontrollin af\u00ebr 98\u202f% t\u00eb aksioneve n\u00eb VIA, si nj\u00eb proces q\u00eb ndryshon peizazhin e institucionit t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb dhe vendimmarrjes.<\/p>\n

dh) N\u00eb dhjetor 2022, raportimet mediatike dhe analizat fillojn\u00eb t\u00eb theksojn\u00eb transferimin e kontrollit nga partner\u00ebt e huaj (ve\u00e7an\u00ebrisht turq) te kompania kryesore zot\u00ebruese, duke rritur v\u00ebmendjen p\u00ebr homogenizimin e aksionit dhe p\u00ebr reduktimin e diversitetit t\u00eb partner\u00ebve brenda koncesionit.
\ne) M\u00eb 8 maj 2025, aeroporti n\u00eb Vlor\u00eb arrin nj\u00eb moment historik me kryerjen e fluturimit certifikues t\u00eb par\u00eb, si nj\u00eb hap teknik dhe simbolik q\u00eb sh\u00ebnon se pista dhe infrastrukturat jan\u00eb vler\u00ebsuar t\u00eb jen\u00eb funksionale dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet q\u00eb mund t\u00eb lejojn\u00eb nisjen e operacioneve komerciale.
\n\u00eb) M\u00eb 17\u201318 tetor 2025, nj\u00eb gjykat\u00eb kompetente e kryeqytetit pezullon \u00e7do veprim t\u00eb aksioner\u00ebve n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb koncesionare, p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs t\u00eb aksionerit dominues, n\u00eb pritje t\u00eb regjistrimit zyrtar t\u00eb kontrat\u00ebs s\u00eb transferimit t\u00eb aksioneve dhe t\u00eb vijimit t\u00eb hetimeve p\u00ebr l\u00ebnd\u00eb q\u00eb kan\u00eb kaluar n\u00eb juridiksionin penal, si nj\u00eb akt q\u00eb \u00e7on n\u00eb ngritjen e nj\u00eb barrier\u00eb ligjore q\u00eb pezullon menaxhimin normal t\u00eb projektit dhe krijon nj\u00eb moment reflektimi institucional mbi legjitimitetin e ndryshimeve n\u00eb pron\u00ebsi.<\/p>\n

Kur infrastruktura b\u00ebhet test p\u00ebr sovranitetin!<\/strong>
\nRasti i Aeroportit t\u00eb Vlor\u00ebs sh\u00ebrben si nj\u00eb paralajm\u00ebrim p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn sesi projektet infrastrukturore me p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha, ve\u00e7an\u00ebrisht kur vendosen n\u00eb form\u00ebn koncesionare leht\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfshihen nga p\u00ebrplasje aksioner\u00ebsh, kredish t\u00eb m\u00ebdha pa transparenc\u00eb adekuate dhe deri te rreziku i d\u00ebmtimit t\u00eb interesit publik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb histori, investitori kryesor dhe kompania koncesionare q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb konfliktit, i cili zbulon vulnerabilitetet t\u00eb partneriteteve publike\u2010private n\u00eb sektor\u00eb strategjik\u00eb. N\u00ebse \u00e7\u00ebshtjet ligjore, financiare dhe aksionare nuk sqarohen shpejt dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente, projekti nuk rrezikon vet\u00ebm t\u00eb mos realizohet sipas planit, por t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb barr\u00eb p\u00ebr institucionet, p\u00ebr taksapaguesit shqiptar\u00eb dhe p\u00ebr besimin publik. Ky rast \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mesazh i qart\u00eb se: transparenca, kontrolli publik, mekanizmat e llogaridh\u00ebnies dhe bashk\u00ebpunimi institucional nuk jan\u00eb thjesht \u201cnj\u00eb e mir\u00eb\u201d, por jan\u00eb thelb\u00ebsore, ve\u00e7an\u00ebrisht kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr infrastruktur\u00eb q\u00eb do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb p\u00ebr dekada dhe p\u00ebrnj\u00ebher\u00ebsh ka ndikim ekonomik, social dhe strategjik p\u00ebr vendin.<\/p>\n

P\u00ebrtej t\u00eb gjitha gabimeve dhe epsheve grabit\u00ebse t\u00eb partner\u00ebve t\u00eb till\u00eb, q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se mund t\u00eb vihen n\u00eb rolin e manipuluesve, duke vepruar jo gjithnj\u00eb n\u00eb pajtim me parimet e angazhimit publik, pyetja ime mbetet konkrete: A po b\u00ebhet Vlora dera e pasme e ndikimeve t\u00eb huaja n\u00eb Ballkan? Kjo pyetje nuk \u00ebsht\u00eb thjesht spekulative, por nj\u00eb thirrje p\u00ebr vigjilenc\u00eb strategjike\u2026 N\u00eb nj\u00eb rajon ku balanca gjeopolitike \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb e brisht\u00eb, \u00e7do v\u00ebnie pran\u00eb e intereseve t\u00eb huaja n\u00eb pika t\u00eb ndjeshme si portet, aeroportet apo projektet energjetike duhet t\u00eb analizohet me kujdes. Shqip\u00ebria, si an\u00ebtare e NATO dhe aspiruese p\u00ebr integrim t\u00eb plot\u00eb n\u00eb Bashkimin Europian, nuk mund t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb luksin e naivitetit diplomatik apo ekonomik me shembuj si ky i Airoportit t\u00eb Vlor\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, rasti i Vlor\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kujtes\u00eb se ndikimi i huaj nuk vjen gjithmon\u00eb me flamur t\u00eb duksh\u00ebm, por ndonj\u00ebher\u00eb, ai po na fshihet pas investimeve, partneriteteve t\u00eb mjegullta dhe prapaskenave q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb, jo vet\u00ebm gazetari hulumtuese, por edhe vigjilenc\u00eb institucionale dhe mbi t\u00eb gjitha, llogaridh\u00ebnie nga institucionet vendore.<\/p>\n

Dhe n\u00eb fund, n\u00ebse infrastruktura q\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb nuk shoq\u00ebrohet me kushte q\u00eb mbrojn\u00eb sovranitetin, n\u00ebse hyrjet strategjike nuk na japin z\u00eb, por na b\u00ebjn\u00eb var\u00ebs, at\u00ebher\u00eb pran\u00eb vetes nuk kemi vet\u00ebm nj\u00eb aeroport t\u00eb ri apo nj\u00eb investim t\u00eb huaj, por kemi nj\u00eb test p\u00ebr t\u00eb ardhmen e pavar\u00ebsis\u00eb son\u00eb kolektive. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, t\u00ebrheqja e v\u00ebmendjes dhe v\u00ebrejtjet q\u00eb paraqiten n\u00eb k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb nuk duhet t\u00eb interpretohen si nj\u00eb q\u00ebndrim apriori kund\u00ebr investimeve t\u00eb huaja apo bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar. P\u00ebrkundrazi, ato synojn\u00eb t\u00eb theksojn\u00eb nevoj\u00ebn q\u00eb interesat komb\u00ebtare t\u00eb jen\u00eb qart\u00eb t\u00eb artikuluara dhe t\u00eb mbrojtura n\u00eb \u00e7do proces zhvillimor ekonomik dhe gjeopolitik. Askush nuk mund t\u00eb mohoj\u00eb se kapitali i huaj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr zhvillim, por vet\u00ebm n\u00ebse ai nd\u00ebrtohet mbi transparenc\u00eb, barazi dhe garanci ligjore.<\/p>\n

Kur politika vendore i sheh investimet e huaja vet\u00ebm si mjet p\u00ebr imazh nd\u00ebrkomb\u00ebtar, dhe jo si instrument p\u00ebr forcimin e sovranitetit ekonomik e institucional, at\u00ebher\u00eb partneriteti humbet kuptimin dhe kthehet n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb re. Shqip\u00ebria mund dhe duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vend i hapur ndaj investimeve t\u00eb huaja, por ajo duhet t\u00eb mbetet, para s\u00eb gjithash, shtet i sigurt p\u00ebr veten e vet. Nj\u00eb vend ku kapitali i huaj respektohet, por nuk sundon, dhe ku zhvillimi ekonomik nuk vjen n\u00eb kurriz t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb politike dhe dinjitetit komb\u00ebtar. Sepse siguria e v\u00ebrtet\u00eb, \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb synohet n\u00eb nivelin e vendeve t\u00eb Bashkimit Evropian, dhe nuk matet me shum\u00ebn e investimeve q\u00eb hyjn\u00eb, por me shkall\u00ebn e dinjitetit me t\u00eb cilin pranohet \u00e7do partneritet. Vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb zhvillimi b\u00ebhet vler\u00eb, jo rrezik dhe ekonomia b\u00ebhet shenj\u00eb e pavar\u00ebsis\u00eb, jo e var\u00ebsis\u00eb s\u00eb re.<\/p>\n

Shqip\u00ebria, si shtet i pozicionuar qart\u00eb n\u00eb krah t\u00eb Bashkimit Evropian dhe NATO-s, ka t\u00eb drejt\u00eb dhe guximin t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb dhe t\u00eb pranoj\u00eb investime t\u00eb huaja, por gjithmon\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet dhe parimet e harmonizimit euroatlantik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, ajo mund t\u00eb thith\u00eb kapital nga \u00e7do burim q\u00eb respekton rregullat e transparenc\u00ebs, konkurrenc\u00ebs s\u00eb ndershme dhe interesin komb\u00ebtar, por jo t\u00eb ndjek\u00eb shembujt e rreziksh\u00ebm t\u00eb rajonit, ku investimet ruse apo kineze shpesh kan\u00eb pasur ngarkes\u00eb politike dhe ndikim t\u00eb pad\u00ebshiruar strategjik. N\u00eb fund t\u00eb fundit, Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb si Serbia dhe nuk ka as arsye, as nevoj\u00eb t\u00eb sillet me t\u00eb nj\u00ebjtat norma t\u00eb paqarta gjeopolitike. P\u00ebr nj\u00eb vend an\u00ebtar t\u00eb NATO-s, besueshm\u00ebria dhe transparenca jan\u00eb po aq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme sa edhe vet\u00eb zhvillimi ekonomik.<\/p>\n

Ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme p\u00ebr nj\u00eb shtet t\u00eb izolohet nga kapitali nd\u00ebrkomb\u00ebtar, po aq e d\u00ebmshme \u00ebsht\u00eb edhe t\u00eb b\u00ebj\u00eb em\u00ebr t\u00eb keq n\u00eb tregun nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb investimeve, sidomos kur \u201caksioner\u00ebt kafshojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin\u201d n\u00eb publik, (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me Airoportin e Vlor\u00ebs), duke krijuar p\u00ebrshtypjen e pasiguris\u00eb institucionale dhe munges\u00ebs s\u00eb stabilitetit. Kjo klim\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb d\u00ebmton imazhin ekonomik t\u00eb vendit, por dekurajon partner\u00ebt serioz\u00eb t\u00eb Bashkimit Evropian dhe investitor\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb jo thjesht fitim financiar, por garanci politike, ligjore dhe reputacion t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm. Shqip\u00ebria mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vend i hapur dhe i besuesh\u00ebm vet\u00ebm n\u00ebse forcon integritetin e saj institucional dhe ruan ekuilibrin midis hapjes ekonomike dhe mbrojtjes s\u00eb sovranitetit komb\u00ebtar. Sepse siguria e v\u00ebrtet\u00eb nuk matet me shum\u00ebn e investimeve q\u00eb hyjn\u00eb, por me shkall\u00ebn e dinjitetit me t\u00eb cilin pranohet \u00e7do partneritet.<\/p>\n

\u2026 Nj\u00eb pohim q\u00eb s\u2019\u00ebsht\u00eb as pohim e as mohim. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb fije dyshimi q\u00eb p\u00ebrdridhet mes vet\u00ebbesimit dhe pafuqis\u00eb, nj\u00eb \u00e7arje e vog\u00ebl n\u00eb murin e fjal\u00ebs q\u00eb zbulon bosh\u00ebsin\u00eb pas saj. \u201cNdoshta\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb q\u00eb nuk vendos, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb as premtim, e as refuzim. Ajo mban pezull mendimin, si nj\u00eb drit\u00eb q\u00eb dridhet mbi uj\u00eb t\u00eb trazuar. \u00cbsht\u00eb shenja e njeriut q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i sigurt n\u00ebse e njeh t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, apo thjesht e d\u00ebshiron at\u00eb. \u201eVet\u00ebm\u201d, nj\u00eb vetmi kolektive, e viktimizuar si nj\u00eb p\u00ebrpjekje e mbledhur, q\u00eb mund t\u00eb mos ket\u00eb pesh\u00ebn q\u00eb imagjinojm\u00eb!\u2026 \u00cbsht\u00eb ajo fjal\u00eb q\u00eb ul tonin, q\u00eb na rikujton se ndoshta jemi t\u00eb vet\u00ebz\u00ebn\u00eb me z\u00ebrin ton\u00eb, pa u d\u00ebgjuar nga askush. \u201cPo b\u00ebjm\u00eb\u201c, nj\u00eb veprim minimal q\u00eb t\u00eb l\u00ebviz, por s\u2019mund t\u00eb themi n\u00ebse ec\u00ebn p\u00ebrpara apo po sillet rrotull rreth nesh. Nj\u00eb dinamik\u00eb pa drejtim, nj\u00eb energji e shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb aj\u00ebr, si fryma q\u00eb ftohet n\u00eb mjegull. Dhe kemi nj\u00eb, \u201cZhurm\u00eb\u201d jo thirrje, jo fjal\u00eb, por zhurm\u00eb. Nj\u00eb shp\u00ebrthim tingujsh pa p\u00ebrmbajtje, nj\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb vokalesh q\u00eb nuk ngjizin mendim, as ide, por vet\u00ebm tension. \u00cbsht\u00eb krisma e bosh\u00ebsis\u00eb, ku t\u00eb gjith\u00eb flasin, por asgj\u00eb nuk d\u00ebgjohet. Vendimet i marrin t\u00eb fort\u00ebt\u2026!<\/p>\n

Literatura<\/strong>: VisaVerge+2Wikipedia+2, Kapitali+2Alfapress+2, CNA, Vox News Albania+3Tirana Times+3Vox News Albania+3<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nga\u00a0Safet SADIKU A \u00ebsht\u00eb korrekte t\u00eb pohojm\u00eb se Aeroporti i Vlor\u00ebs po b\u00ebhet, porta strategjike p\u00ebr investimin rus n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb? Apo t\u00eb vazhdojm\u00eb ta g\u00ebnjejm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin pafund\u00ebsisht\u2026. Ndoshta, vet\u00ebm po b\u00ebjm\u00eb zhurm\u00eb!\u2026 N\u00eb nj\u00eb pasdite t\u00eb avullt vere, kur dielli p\u00ebrplasej mbi mermerin e ambientit dhe deti mbyllej n\u00eb drit\u00eb t\u00eb zbeht\u00eb, Vlora […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8198,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-8197","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8199,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8197\/revisions\/8199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}