{"id":6632,"date":"2024-12-09T22:20:06","date_gmt":"2024-12-09T22:20:06","guid":{"rendered":"https:\/\/syri.tv\/?p=6632"},"modified":"2024-12-09T22:20:06","modified_gmt":"2024-12-09T22:20:06","slug":"mergimtaret-jane-ne-pritje-qe-kushtetutesja-ne-maqedoni-te-veriut-te-vendose-drejt-per-gjuhen-shqipe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syri.tv\/?p=6632","title":{"rendered":"M\u00ebrgimtar\u00ebt jan\u00eb n\u00eb pritje q\u00eb Kushtetutesja n\u00eb Maqedoni t\u00eb Veriut t\u00eb Vendos\u00eb Drejt p\u00ebr Gjuh\u00ebn Shqipe"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n
N\u00eb em\u00ebr t\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00ebzet\u00eb shoqatave t\u00eb diaspor\u00ebs dhe n\u00eb em\u00ebr t\u00eb nj\u00eb numri shum\u00eb t\u00eb madh m\u00ebrgimtar\u00ebsh, Florim Useini\u00a0<\/strong><\/div>\n<\/div>\n
\n
As diaspor\u00ebs shqiptare nuk i kalon asnj\u00eb situat\u00eb q\u00eb vjen nga atdheu. Edhe k\u00ebsaj here, duke e par\u00eb se si po shkon situata n\u00eb Maqedoni t\u00eb Veriut n\u00eb lidhje me gjuh\u00ebn shqipe, z. Florim Useini, nj\u00eb veprimtar, atdhetar i unitetit, personalitet i paqes, q\u00eb jeton dhe vepron n\u00eb Zvic\u00ebr, ka marr\u00eb p\u00eblqimin e shum\u00eb shoqatave humanitare e personaliteteve q\u00eb jetojn\u00eb e veprojn\u00eb jasht\u00eb atdheut, nga t\u00eb gjitha trevat shqiptare, q\u00eb nj\u00ebri k\u00ebrkohet nga gjykata t\u00eb mos e ndaloj\u00eb p\u00ebrdorimin zyrtar t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ua kujtojm\u00eb se ekziston gjykata p\u00ebr vler\u00ebsimin e kushtetutshm\u00ebris\u00eb s\u00eb Ligjit p\u00ebr P\u00ebrdorimin e Gjuh\u00ebve, t\u00eb miratuar n\u00eb Kuvendin Republikan dhe t\u00eb shpallur n\u00eb Gazet\u00ebn Zyrtare t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, nr. 7\/2019. Z. Useini k\u00ebrkon, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shoqatave dhe veprimtar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos shkilet zemra e shqiptar\u00ebve n\u00eb ato troje.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Edhe ne, si diaspor\u00eb, jemi p\u00ebr paqe e pun\u00eb t\u00eb mira, por nuk pranojm\u00eb p\u00ebrbuzje. Edhe ne pajtohemi edhe me 250 intelektual\u00ebt shqiptar\u00eb, se akti juridik i vitit 2019 e sanksionon nj\u00eb status t\u00eb till\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb p\u00ebrputhje me kushtetut\u00ebn dhe Ligjin p\u00ebr P\u00ebrdorimin e Gjuh\u00ebve. Ky trajtim \u00ebsht\u00eb garanc\u00eb p\u00ebr barazin\u00eb, lojalitetin dhe respektin e nd\u00ebrsjell\u00ebt t\u00eb qytetar\u00ebve ndaj RMV-s\u00eb, si shtet. Ne duam t\u00eb besojm\u00eb dhe shpresojm\u00eb se nuk do lejoj\u00eb cenimin e vlerave kushtetuese dhe do t\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb ndjeshm\u00ebri t\u00eb mjaftueshme ndaj statusit, tashm\u00eb t\u00eb fituar, t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb s\u00eb dyt\u00eb etnike n\u00eb vend, gjuh\u00ebs shqipe.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Kujtojm\u00eb se p\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebs shqipe dhe aspekte t\u00eb tjera, si p\u00ebrdorimi i simboleve komb\u00ebtare, p\u00ebrfaq\u00ebsimi n\u00eb parlament dhe n\u00eb institucione tjera, pat\u00ebn nxitur konflikt t\u00eb armatosur m\u00eb 2001, mes shqiptar\u00ebve dhe maqedonasve, i cili p\u00ebrfundoi me Marr\u00ebveshjen e Ohrit.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Me k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje, kushtetuta u ndryshua p\u00ebrmes 15 amendamenteve, t\u00eb cilat rregulluan edhe p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebve t\u00eb tjera n\u00eb vend, p\u00ebrve\u00e7 asaj maqedonase.<\/div>\n<\/div>\n
\n
U vendos q\u00eb gjuh\u00eb zyrtare n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut jan\u00eb gjuha maqedonase dhe gjuh\u00ebt e tjera q\u00eb fliten nga mbi 20 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve t\u00eb vendit.<\/div>\n<\/div>\n
\n
K\u00ebshtu, shqiptar\u00ebve dhe komuniteteve tjera iu dha mund\u00ebsia e integrimit n\u00eb shoq\u00ebri. Sipas regjistrimit t\u00eb popullsis\u00eb m\u00eb 2022, Maqedonia e Veriut i ka rreth 2 milion\u00eb banor\u00eb, nga t\u00eb cil\u00ebt 54 p\u00ebr qind jan\u00eb maqedonas, 29 p\u00ebr qind shqiptar\u00eb, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr jan\u00eb pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb komuniteteve m\u00eb t\u00eb vogla.<\/div>\n<\/div>\n
\n
P\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebs shqipe \u00ebsht\u00eb rregulluar, nd\u00ebrkoh\u00eb, edhe me ligje t\u00eb tjera, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb t\u00eb vitit 2008, ndon\u00ebse ai, sipas njoh\u00ebsve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, p\u00ebrfshinte nj\u00eb interpretim t\u00eb ngusht\u00eb.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ligji i ri, ai p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb gjuh\u00ebve, i shum\u00ebp\u00ebrfolur viteve t\u00eb fundit, i cili nisi t\u00eb diskutohet qysh m\u00eb 2017 dhe u miratua m\u00eb 2018, parasheh p\u00ebrdorim t\u00eb zgjeruar t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, dhe e p\u00ebrmend at\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike n\u00eb nenin 2.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ndryshimet kryesore q\u00eb solli ligji i ri ishin: p\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebs shqipe edhe n\u00eb procese gjyq\u00ebsore, n\u00eb bank\u00ebnota dhe n\u00eb uniforma policore. P\u00ebrve\u00e7 Ligjit p\u00ebr Gjuh\u00ebt, n\u00eb gjykat\u00eb u paraqit\u00ebn edhe konteste tjera \u2013 dhe tani, t\u00eb gjitha ankesat e parashtruara, 13 sosh, pritet t\u00eb marrin epilog me nj\u00eb vendim q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet publik n\u00eb dhjetor.<\/div>\n<\/div>\n
\n
LIGJI P\u00cbR P\u00cbRDORIMIN E GJUH\u00cbVE<\/div>\n<\/div>\n
\n
Neni 1<\/div>\n<\/div>\n
\n
(1) N\u00eb gjith\u00eb territorin e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb dhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, gjuh\u00eb zyrtare \u00ebsht\u00eb gjuha maqedonase dhe shkrimi i saj cirilik.<\/div>\n<\/div>\n
\n
(2) Gjuh\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb e flasin s\u00eb paku 20 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve (gjuh\u00eb shqipe), gjithashtu \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb zyrtare dhe alfabet i saj, n\u00eb p\u00ebrputhshm\u00ebri me ket\u00eb ligj.<\/div>\n<\/div>\n
\n
(3) N\u00eb t\u00eb gjitha organet t\u00eb pushtetit qendror, institucionet shtet\u00ebrore, nd\u00ebrmarrjet publike, drejtorit\u00eb, komisionet, personat juridik t\u00eb cil\u00ebt kryejn\u00eb autorizime publike n\u00eb pajtim me ligjin dhe institucionet tjera, gjuh\u00eb zyrtare p\u00ebrskaj gjuh\u00ebs maqedonase dhe shkrimit t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb edhe gjuha q\u00eb e flasin 20 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktuar me k\u00ebt\u00eb ligj.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ligji i miratuar parasheh q\u00eb n\u00eb institucione t\u00eb nivelit qendror, si n\u00eb kuvend, qeveri, organet e pushtetit gjyq\u00ebsor dhe institucione tjera, si n\u00eb t\u00eb folur ashtu edhe n\u00eb t\u00eb shkruar t\u00eb p\u00ebrdoret edhe gjuha q\u00eb e flasin 20 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Sipas ligjit, n\u00eb mbledhjet e qeveris\u00eb, gjuh\u00eb zyrtare, p\u00ebrve\u00e7 maqedonishtes, do t\u00eb jet\u00eb edhe gjuha, t\u00eb cil\u00ebn e flasin, s\u00eb paku, 20 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. Edhe k\u00ebtu parashihet q\u00eb n\u00eb rast se me seancat udh\u00ebheq ndonj\u00eb an\u00ebtar i saj q\u00eb flet gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme nga maqedonishtja, k\u00ebt\u00eb t\u00eb mund ta b\u00ebj\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn q\u00eb e flasin s\u00eb paku 20 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. T\u00eb gjitha vendimet e mbledhjeve t\u00eb qeveris\u00eb, stenogramet dhe aktet tjera do t\u00eb publikohen n\u00eb dy gjuh\u00eb. Z. Useini tha se ne presim me besim dhe shpresojm\u00eb q\u00eb t\u00eb zbatohet plot\u00ebsisht ligji p\u00ebr gjuh\u00ebt. Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb e shenjt\u00eb dhe ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me thelbin e identitetit ton\u00eb.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Cenimi i saj, n\u00eb \u00e7do form\u00eb, dhemb shum\u00eb dhe cenon identitetin ton\u00eb q\u00eb ne afrojm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb t\u00eb madhe si vler\u00ebn ton\u00eb njohim dhe mir\u00ebkuptojm\u00eb shqet\u00ebsimet p\u00ebr ndryshimet e mundshme var\u00ebsisht vendimit t\u00eb pritsh\u00ebm t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese, por presim q\u00eb kjo t\u00eb ket\u00eb zgjidhje, sipas klim\u00ebs q\u00eb dikton marr\u00ebveshja kuad\u00ebr e Ohrit. Gjuha shqipe do t\u00eb mbrohet. Edhe ne, si diaspor\u00eb, pjes\u00eb e asaj toke, k\u00ebrkojm\u00eb nga gjykata dhe politik\u00ebb\u00ebrja, q\u00eb t\u00eb mos preket gjuha shqipe. E duam paqen, punojm\u00eb p\u00ebr paqe dhe nuk prekim aty ku na shpon zemr\u00ebn, por nuk duam as t\u00eb prekemi. Po shpresojm\u00eb se do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Luzern, 09 dhjetor<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

N\u00eb em\u00ebr t\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00ebzet\u00eb shoqatave t\u00eb diaspor\u00ebs dhe n\u00eb em\u00ebr t\u00eb nj\u00eb numri shum\u00eb t\u00eb madh m\u00ebrgimtar\u00ebsh, Florim Useini\u00a0 As diaspor\u00ebs shqiptare nuk i kalon asnj\u00eb situat\u00eb q\u00eb vjen nga atdheu. Edhe k\u00ebsaj here, duke e par\u00eb se si po shkon situata n\u00eb Maqedoni t\u00eb Veriut n\u00eb lidhje me gjuh\u00ebn shqipe, z. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6634,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6632","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zvicer"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6632"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6635,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6632\/revisions\/6635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}