{"id":5109,"date":"2023-10-25T11:12:01","date_gmt":"2023-10-25T11:12:01","guid":{"rendered":"https:\/\/syri.tv\/?p=5109"},"modified":"2023-10-25T11:12:01","modified_gmt":"2023-10-25T11:12:01","slug":"si-luan-vucic-me-kosovenshkruan-gazeta-zvicerane-neue-zuercher-zeitung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syri.tv\/?p=5109","title":{"rendered":"Si luan Vu\u00e7i\u00e7 me Kosov\u00ebn\u2026shkruan gazeta Zvicerane Neue Zuercher Zeitung"},"content":{"rendered":"<p>N\u00ebn titullin \u201c<em>Serbia duhet t\u2019i jap\u00eb fund loj\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb dyfisht\u00eb\u201d,\u00a0<\/em>e p\u00ebrditshmja e Cyrihut shkruan se Serbia, si vendi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, duhet t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr stabilitetin e rajonit dhe se BE-ja n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt duhet t\u00eb nxjerr\u00eb pasoja.<\/p>\n<p><em>\u201cSerbia, faktori p\u00ebr\u00e7ar\u00ebs i p\u00ebrjetsh\u00ebm, ndihm\u00ebsi i Rusis\u00eb, q\u00eb i ofrohet Kremlinit si nj\u00eb port\u00eb p\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb. Serbia po armatoset p\u00ebr luft\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb \u2018ta kthej\u00eb Kosov\u00ebn n\u00eb sht\u00ebpi\u2019. Serbia, e cila \u00ebnd\u00ebrron nj\u00eb \u2018bot\u00eb serbe\u2019 q\u00eb bashkon t\u00eb gjith\u00eb serb\u00ebt dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb pranoj\u00eb shkat\u00ebrrimin e vendeve fqinje. Imazhi q\u00eb kan\u00eb shum\u00eb vende evropiane p\u00ebr shtetin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb i err\u00ebt dhe e shtremb\u00ebruar. Por imazhi i shtremb\u00ebruar pranohet leht\u00ebsisht, sepse korrespondon me shabllonin e viteve n\u00ebnt\u00ebdhjet\u00eb\u201d,<\/em>\u00a0thot\u00eb autori Andreas Ernst, redaktor i politik\u00ebs s\u00eb jashtme n\u00eb NZZ.<\/p>\n<p>Duke kujtuar se ishte koha kur lideri i at\u00ebhersh\u00ebm Sllobodan Milloshevi\u00e7 \u201cp\u00ebrpiqej me forc\u00eb t\u00eb fark\u00ebtonte nj\u00eb Serbi t\u00eb madhe nga perandoria e vog\u00ebl jugosllave\u201d, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai d\u00ebshtoi, autori shton se koh\u00ebt e sotme jan\u00eb t\u00eb ndryshme. Serbia \u00ebsht\u00eb e rrethuar nga an\u00ebtar\u00ebt e NATO-s dhe BE-s\u00eb. Trupat e k\u00ebsaj aleance ushtarake jan\u00eb t\u00eb vendosura n\u00eb Bosnje-Hercegovin\u00eb dhe Kosov\u00eb, dhe ajo m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb se Serbia \u00ebsht\u00eb kandidate p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Bashkimin Evropian, qoft\u00eb edhe pa d\u00ebshir\u00eb, thot\u00eb Ernst.<\/p>\n<p><strong>Serbia \u00ebsht\u00eb problem p\u00ebr rajonin, por edhe p\u00ebr BE-n\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cKonfrontimi midis Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore dhe Rusis\u00eb p\u00ebrfundimisht \u00e7oi n\u00eb rimendimin e gjeopolitik\u00ebs s\u00eb BE-s\u00eb dhe d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u2019u zgjeruar n\u00eb lindje. Kjo kufizon hap\u00ebsir\u00ebn e manovrimit t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb kandidat\u00ebve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm. Duhet pranuar q\u00eb BE-ja \u00ebsht\u00eb larg t\u00eb qenit nj\u00eb bllok, por ushtron presion t\u00eb konsideruesh\u00ebm mbi an\u00ebtar\u00ebt dhe kandidat\u00ebt p\u00ebr t\u2019u rreshtuar frontalisht kund\u00ebr sulmit rus ndaj Ukrain\u00ebs\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ndryshme n\u00eb rajon nga vitet \u201990 \u2013 p\u00ebrvoja e shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb p\u00ebrgjakshme ua largoi serb\u00ebve, por edhe popujve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb rajonit, \u00e7do d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr aventura luftarake. Megjithat\u00eb, Serbia \u00ebsht\u00eb problem jo vet\u00ebm p\u00ebr rajonin, por edhe p\u00ebr BE-n\u00eb, shkruan gazeta zvicerane.<\/p>\n<p>M\u00eb pas autori analizon problemin dhe thekson se\u00a0<em>\u201cn\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit Serbia \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb demokraci joliberale t\u00eb dominuar nga nj\u00eb president autokratik\u201d\u00a0<\/em>dhe tregon \u201c<em>tonin revanshist q\u00eb ka mbizot\u00ebruar n\u00eb vend dhe q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb pamundur normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Kosov\u00ebn, si dhe marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me fqinj\u00ebt\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Teksti identifikon modelin e qeverisjes politike n\u00eb Serbi si gjeneratorin kryesor t\u00eb k\u00ebtyre problemeve \u2013 pas nj\u00eb p\u00ebrparimi t\u00eb shkurt\u00ebr demokratik, d.m.th. pas vdekjes s\u00eb Zoran Gjinxhi\u00e7it, pasoi nj\u00eb seri mediokriteti n\u00eb pushtet \u2013 dhe m\u00eb pas erdhi Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7 n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p><em>\u201cAi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb politikan i rangut t\u00eb par\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb, i cili e zot\u00ebroi zanatin n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Milloshevi\u00e7it si minist\u00ebr i Informacionit\u201d,<\/em>\u00a0shkruan NZZ. N\u00eb tekst thuhet se sundimi i tij \u00ebsht\u00eb i pacenuesh\u00ebm m\u00eb s\u00eb voni q\u00eb nga viti 2017, q\u00eb kur ai u b\u00eb kreu i shtetit.<\/p>\n<p><em>\u201cQ\u00eb at\u00ebher\u00eb, ai ka riorganizuar me q\u00ebllim vendin sipas modelit hungarez, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb: ndarje e dob\u00ebt e pushteteve, pushtet i fort\u00eb ekzekutiv dhe media me q\u00ebllime t\u00eb mira. Kjo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe\u201d,<\/em>\u00a0shton autori.<\/p>\n<p><strong>Klientelizmi dhe Kosova<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cVendi ka ende nj\u00eb sistem klientelist t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtet, i cili dep\u00ebrton thell\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri dhe i jep shumic\u00ebs s\u00eb popullsis\u00eb ndjenj\u00ebn se n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre po p\u00ebrfitojn\u00eb nga sundimi i Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7it\u201d,<\/em>\u00a0shkruan gazeta zvicerane. Thuhet se n\u00eb k\u00ebt\u00eb e ndihmon rritja solide ekonomike, e bazuar n\u00eb investimet e huaja, t\u00eb cilat llogarisin stabilitetin e sistemit.<\/p>\n<p>Por, \u201c<em>klientelizmi \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb shtyll\u00eb e legjitimitetit t\u00eb sistemit t\u00eb Vu\u00e7i\u00e7it. Problem tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb Kosova\u201d,<\/em>\u00a0shton gazeta.<\/p>\n<p><em>\u201cShumica e serb\u00ebve nuk jan\u00eb pajtuar me humbjen e Kosov\u00ebs, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb e din\u00eb se nuk do t\u00eb mund ta kthejn\u00eb at\u00eb krahin\u00eb. Ky \u00e7orientim neurotik hap hap\u00ebsir\u00eb\u00a0<\/em><em>\u200b\u200b<\/em><em>p<\/em><em>\u00eb<\/em><em>r kuazi-politik<\/em><em>\u00eb<\/em><em>n e atyre q<\/em><em>\u00eb<\/em><em>\u00a0jan<\/em><em>\u00eb<\/em><em>\u00a0n<\/em><em>\u00eb<\/em><em>\u00a0pushtet. Problemi shfryt\u00ebzohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb propagandistike, por nuk zgjidhet. Vu\u00e7i\u00e7 ka vite q\u00eb ka p\u00ebrfituar nga kjo. Ai n\u00eb sht\u00ebpi premton n\u00eb shfaqje dramatike se kurr\u00eb nuk do ta njoh\u00eb Kosov\u00ebn. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, ai me gjakftoht\u00ebsi b\u00ebn l\u00ebshime ndaj nd\u00ebrmjet\u00ebsve per\u00ebndimor\u00eb, t\u00eb cilat n\u00eb fakt rezultojn\u00eb n\u00eb njohjen de facto t\u00eb shtetit t\u00eb ri. Ai i p\u00ebrmbush k\u00ebto l\u00ebshime ose jo, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb interesave aktuale\u201d,<\/em>\u00a0beson Ernst.<\/p>\n<p><em>\u201cKjo loj\u00eb e dyfisht\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb natyr\u00eb e dyt\u00eb p\u00ebr t\u00eb me kalimin e viteve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ai fiton koh\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, askush nuk e mb\u00ebshtet m\u00eb shum\u00eb se kryeministri i Kosov\u00ebs, Albin Kurti. Ai i sheh serb\u00ebt \u2018e tij\u2019 t\u00eb Kosov\u00ebs kryesisht si nj\u00eb rrezik sigurie dhe si kolon\u00ebn e pest\u00eb t\u00eb Beogradit. Prandaj, ai refuzon t\u2019u jap\u00eb atyre vet\u00ebqeverisje kolektive dhe p\u00ebrpiqet t\u2019i v\u00ebr\u00eb n\u00ebn kontroll. Propaganda mediatike e Beogradit e pranon k\u00ebt\u00eb me mir\u00ebnjohje duke p\u00ebrhapur histori t\u00eb tmerrshme p\u00ebr \u201cpogrome\u201d dhe \u201cspastrim etnik\u201d. Dhe kush do t\u00eb sjell\u00eb shp\u00ebtimin? Vet\u00ebm Vu\u00e7i\u00e7\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>Diplomacia e Brukselit dhe Uashingtonit<\/strong><\/p>\n<p>Shtylla e tret\u00eb, sipas autorit t\u00eb tekstit, \u00ebsht\u00eb diplomacia e Brukselit dhe Uashingtonit, t\u00eb cil\u00ebt besojn\u00eb se p\u00ebrmes Vu\u00e7i\u00e7it p\u00ebrfundimisht do ta zgjidhin problemin e Kosov\u00ebs. Pavar\u00ebsisht kritikave nga opozita, diplomat\u00ebt n\u00eb Uashington dhe Bruksel preferojn\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb nj\u00eb lloj marr\u00ebveshjeje me figur\u00ebn dominuese sesa t\u00eb presin kot derisa ai t\u00eb largohet nga pushteti. Dhe Vu\u00e7i\u00e7, thekson autori, e ka t\u00eb qart\u00eb se koncesionet do ta k\u00ebrc\u00ebnonin pozicionin e tij, ndaj preferon ta mbaj\u00eb t\u00eb hapur problemin e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb fund, teksti sugjeron q\u00eb Vu\u00e7i\u00e7it t\u2019i jepet nj\u00eb zgjedhje \u2013 t\u00eb zbatoj\u00eb Marr\u00ebveshjen e Ohrit ose t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb nga aksesi n\u00eb fondet evropiane.<\/p>\n<p><em>\u201cN\u00ebse Serbia vazhdon t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb destabilizuese n\u00eb situat\u00ebn e Kosov\u00ebs, anulimi i qasjes n\u00eb zon\u00ebn pa viza Shengen p\u00ebr qytetar\u00ebt e Serbis\u00eb duhet t\u00eb rishqyrtohet\u201d,<\/em>\u00a0thuhet n\u00eb tekst.<\/p>\n<p>Autori Andreas Ernst v\u00ebren se t\u00eb nj\u00ebjtat rregulla duhet t\u00eb zbatohen p\u00ebr Prishtin\u00ebn dhe refuzimin e saj p\u00ebr t\u00eb futur autonomi t\u00eb pjesshme p\u00ebr komunat me shumic\u00eb serbe dhjet\u00eb vjet pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Brukselit.<\/p>\n<p>N\u00eb fund theksohet parakushti p\u00ebr afrimin real t\u00eb Serbis\u00eb ndaj BE-s\u00eb.<\/p>\n<p><em>\u201cSupozimi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb se sistemi i Vu\u00e7i\u00e7it \u00ebsht\u00eb \u00e7montuar. Para s\u00eb gjithash, liria e medias duhet t\u00eb rivendoset, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb artikulohet s\u00ebrish publiku autentik serb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrfundim thuhet: \u201c<em>Serbia duhet t\u00eb vendos\u00eb. Q\u00eb ajo ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb, duhet t\u2019i prezantohen qart\u00eb alternativat\u201d.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebn titullin \u201cSerbia duhet t\u2019i jap\u00eb fund loj\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb dyfisht\u00eb\u201d,\u00a0e p\u00ebrditshmja e Cyrihut shkruan se Serbia, si vendi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, duhet t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr stabilitetin e rajonit dhe se BE-ja n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt duhet t\u00eb nxjerr\u00eb pasoja. \u201cSerbia, faktori p\u00ebr\u00e7ar\u00ebs i p\u00ebrjetsh\u00ebm, ndihm\u00ebsi i Rusis\u00eb, q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5110,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5109","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zvicer"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5109"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5111,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5109\/revisions\/5111"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}