{"id":3348,"date":"2023-05-10T11:58:18","date_gmt":"2023-05-10T11:58:18","guid":{"rendered":"https:\/\/syri.tv\/?p=3348"},"modified":"2023-05-10T11:58:18","modified_gmt":"2023-05-10T11:58:18","slug":"toleranca-fetare-dhe-diversiteti-shoqeror-te-shqiptaret-ne-gjithe-boten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syri.tv\/?p=3348","title":{"rendered":"\u201eToleranca fetare dhe diversiteti shoq\u00ebror te shqiptar\u00ebt n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn\u201c"},"content":{"rendered":"<p>Nuk ka asnj\u00eb vend n\u00eb bot\u00eb, ku nuk jan\u00eb pasuar konflikte mes grupeve t\u00eb ndryshme fetare.<\/p>\n<p>Edhe n\u00ebse ka shum\u00eb vende q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb promovojn\u00eb toleranc\u00eb fetare, si p\u00ebr shembull Kanada, SHBA dhe Singapori, t\u00eb gjitha ato kan\u00eb p\u00ebrjetuar n\u00eb historin\u00eb e tyre tensione dhe konflikte fetare. Por ka gjithashtu edhe vende q\u00eb dallohen p\u00ebr nj\u00eb toleranc\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe harmoni mes grupeve t\u00eb ndryshme fetare, si Sulltanati i Omanit, Maroku dhe Indonezia, ku fe dhe tradita t\u00eb ndryshme jetojn\u00eb paq\u00ebsisht me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn.<\/p>\n<p>Brenda k\u00ebtij konteksti, Shqip\u00ebria dhe Kosova jan\u00eb vende tipike t\u00eb toleranc\u00ebs fetare n\u00eb rajon dhe n\u00eb bot\u00eb. Pavar\u00ebsisht dallimeve fetare, respekti ndaj nj\u00ebri-tjetrit dhe harmonia mes njer\u00ebzve \u00ebsht\u00eb norm\u00eb. Shembujt e familjeve me kombinime fetare dhe martesave midis besimtar\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb njohura nga shoq\u00ebria, jan\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi e qart\u00eb p\u00ebr qasjen e hapur dhe respektin ndaj ndryshimeve.<\/p>\n<p>Ka shum\u00eb familje n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Kosov\u00eb, por edhe n\u00eb Maqedonin\u00eb e veriut, Lugin\u00ebs, Malit t\u00eb zi, \u00c7am\u00ebri, n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb dhe e kudo ku jetojn\u00eb shqiptar\u00ebt me nj\u00eb kombinim fetar, por ata jetojn\u00eb n\u00eb harmoni dhe me respekt reciprok.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e pazakont\u00eb q\u00eb nj\u00eb an\u00ebtar i familjes t\u00eb jet\u00eb mysliman, nd\u00ebrsa nj\u00eb tjet\u00ebr katolik ose ortodoks. N\u00eb fakt, ka shum\u00eb shembuj t\u00eb tilla n\u00eb k\u00ebto rajone.<\/p>\n<p>Ka gjithashtu raste martesash midis besimtar\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm fetar\u00eb q\u00eb njihen n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Kosov\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb tjet\u00ebr shembull i toleranc\u00ebs fetare dhe dh\u00ebnies s\u00eb vler\u00ebs n\u00eb diversitetin dhe p\u00ebrfshirjen n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>Natyrsh\u00ebm, ka edhe disa shembuj familjesh, ku ka ndodhur tension apo konflikt p\u00ebr shkak t\u00eb dallimeve fetare, por kjo nuk \u00ebsht\u00eb norma. Si rregull, ka nj\u00eb lidhje kulturore t\u00eb fort\u00eb dhe d\u00ebshira p\u00ebr bashk\u00eb ndarjen, pavar\u00ebsisht dallimeve n\u00eb besimet fetare.<\/p>\n<p>Duhet theksuar se nd\u00ebrmjet\u00ebsimi i shk\u00ebputur nga religjioni n\u00eb shoq\u00ebri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces me ndryshime t\u00eb ngadalt\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. N\u00eb disa vende identifikohen me kultur\u00ebn dhe traditat fetare, nd\u00ebrsa n\u00eb vende tjera, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ide e njohur prej viteve.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ndryshohet mend\u00ebsia se ndryshimi fetar \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e keqe. T\u00eb ndryshmit n\u00eb shoq\u00ebri mund t\u00eb rrisin vler\u00ebn dhe ndjeshm\u00ebri m\u00eb t\u00eb pasur, n\u00ebse jan\u00eb t\u00eb hapur ndaj kulturave dhe religjioneve t\u00eb tjera. Duke u nisur nga kjo, pranimi i ndryshmeve shoq\u00ebrore dhe religjioze nuk do t\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb person humbet identitetin dhe besimin e tij. Shprehi p\u00ebr p\u00ebrdorimet dhe marr\u00ebdh\u00ebniet miq\u00ebsore n\u00ebn k\u00ebto kushte p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb ka ndjenj\u00ebn e hapur dhe n\u00eb nj\u00eb mjedis miq\u00ebsor.<\/p>\n<p>Po, duhet t\u00eb jen\u00eb marr\u00eb masa p\u00ebr t\u00eb parandaluar dhe ndaluar keqp\u00ebrdorimet n\u00eb liri t\u00eb shprehjes. N\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb demokratike, liria e shprehjes \u00ebsht\u00eb e vlefshme, por ajo ka kufizimet dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e saj. N\u00ebse ndonj\u00eb person abuzon me lirin\u00eb e tij n\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse dhe t\u00eb rrezikshme, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb keqp\u00ebrdorimi i mesazheve fetare, duhet nd\u00ebrmarr\u00eb masa ligjore p\u00ebr t\u2019i ndaluar k\u00ebto veprime dhe p\u00ebr t\u2019u ndjekur nd\u00ebshkimet q\u00eb i takojn\u00eb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3350\" src=\"https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shkodra2.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"426\" srcset=\"https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shkodra2.jpg 640w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shkodra2-300x200.jpg 300w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shkodra2-330x220.jpg 330w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shkodra2-420x280.jpg 420w, https:\/\/syri.tv\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shkodra2-615x410.jpg 615w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p>Shteti dhe ligji duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb krah t\u00eb qytetar\u00ebve dhe duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb zbatuesh\u00ebm n\u00eb mbrojtjen e shoq\u00ebris\u00eb nga k\u00ebto abuzime. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, mediat dhe gazetar\u00ebt duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm dhe t\u00eb kujdesen p\u00ebr t\u00eb raportuar me sakt\u00ebsi dhe neutralitet, pa provokuar konflikte t\u00eb panevojshme dhe duke respektuar vlerat dhe besimet e ndryshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. K\u00ebto masa n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi do t\u00eb ndihmonin n\u00eb promovimin e toleranc\u00ebs dhe harmonis\u00eb nd\u00ebrmjet shoq\u00ebrive dhe besimeve t\u00eb ndryshme, dhe n\u00eb ndalimin e p\u00ebr\u00e7arjeve dhe konflikteve t\u00eb panevojshme.<\/p>\n<p>Liria e shprehjes \u00ebsht\u00eb e drejta themelore e njeriut p\u00ebr t\u00eb shprehur lirsh\u00ebm mendimi dhe bindjet e tij, pa u ndaluar nga shteti ose ndonj\u00eb autoritet tjet\u00ebr. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb e mbrojtur nga Konventa Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut dhe Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse Deklarat\u00eb Universale t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut, dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb demokratike.<\/p>\n<p>Liria e shprehjes nuk \u00ebsht\u00eb e paufshme q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb &#171;e pal\u00ebkundur, e pandryshueshme, e pa shkatht\u00eb&#187;, pasi mund t\u00eb ket\u00eb kufizime ligjore n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebr t\u00eb mbrojtur interesat e tjera t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb shtetit. P\u00ebr shembull, diskursi i urrejtjes dhe nxitja n\u00eb dhun\u00eb nuk tolerohen, pasi k\u00ebto mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb rrezikimin e t\u00eb drejtave t\u00eb tjera t\u00eb njeriut, si t\u00eb drejtat n\u00eb jet\u00ebn e tij private dhe publike.<\/p>\n<p>N\u00ebse nj\u00eb person shfryt\u00ebzon lirin\u00eb e tij t\u00eb shprehjes p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrhapur diskurse raciste, homofobi apo t\u00eb tjera q\u00eb provokojn\u00eb urrejtje dhe dhun\u00eb ndaj grupit t\u00eb caktuar, at\u00ebher\u00eb kjo nuk do t\u00eb tolerohet n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb demokratike. Sidoqoft\u00eb, liria e shprehjes p\u00ebr nj\u00eb opinion t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb jepet p\u00ebr diskutime paq\u00ebsore dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qet\u00eb, pa provokuar pa nevoj\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb disa persona mund t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb p\u00ebrdorin lirin\u00eb e shprehjes p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar interesat e tyre personale p\u00ebr fam\u00eb. Kjo mund t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb disa m\u00ebnyra, si p\u00ebrgjith\u00ebsisht duke paraqitur opinionet e tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb negative t\u00eb konfrontuara, duke iu referuar situatave nxit\u00ebse me urrejtje dhe ndasi shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto raste, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb opinioni publik t\u00eb mbahet i qet\u00eb dhe i duruesh\u00ebm, dhe t\u00eb mos ndjek\u00eb dhe t\u00eb mos nd\u00ebrgjegj\u00ebsohet nga k\u00ebto provokime. Gjithashtu, gazetar\u00ebt dhe media duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb raportuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb objektive dhe pa provokuar t\u00eb panevojshmen.<\/p>\n<p>N\u00ebse njer\u00ebzit kuptojn\u00eb dhe respektojn\u00eb dallimet fetare midis tyre, mund t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb tensionet dhe konfliktet fetare dhe t\u00eb nd\u00ebrmarrin veprime t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb arritur t\u00eb gjith\u00eb cil\u00ebsimin e tyre si nj\u00eb njer\u00ebzim i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe i zot\u00eb q\u00eb respekton e trajton nj\u00ebri-tjetrin me kujdes dhe drejt\u00ebsi, pavar\u00ebsisht nga feja apo besimi i tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, mundemi t\u00eb krijojm\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb harmonizuar dhe me lidhje t\u00eb forta nd\u00ebrmjet shoq\u00ebrive t\u00eb ndrysh\u00ebm fetare dhe kulturore.<\/p>\n<p>Shoq\u00ebria shqiptare \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet multi kulturore dhe multi fetare dhe njer\u00ebzit jetojn\u00eb n\u00eb paqe dhe respekt t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb.\u00a0 Ka shum\u00eb shembuj bashk\u00ebpunimi dhe solidariteti mes komuniteteve t\u00eb ndryshme fetare me t\u00eb cilat Shqip\u00ebria dhe Kosova mund t\u00eb krenohen.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, rreth 60% e popullsis\u00eb jan\u00eb mysliman\u00eb p\u00ebrqindja tjet\u00ebr ndjek\u00ebs t\u00eb kish\u00ebs ortodokse, katolike dhe grupe t\u00eb vogla t\u00eb tjera fetare.<\/p>\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebraf\u00ebrsisht 95% e popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb myslimane, dhe ka gjithashtu nj\u00eb pakic\u00eb ortodokse dhe katolike romake. N\u00eb Kosov\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara edhe grupe t\u00eb tjera fetare, por n\u00eb num\u00ebr shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se k\u00ebto shifra jan\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrllogaritje dhe se ka ndryshime t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb praktik\u00ebn dhe praktik\u00ebn e secil\u00ebs fe brenda k\u00ebtyre grupeve. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb tersi kan\u00eb luajtur nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb promovimin e toleranc\u00ebs nd\u00ebrfetare n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Kultura dhe shoq\u00ebria shqiptare bazohet n\u00eb iden\u00eb e v\u00ebllaz\u00ebris\u00eb, e cila thekson ndarjen e gjuh\u00ebs, kultur\u00ebs, gjeografis\u00eb dhe vlerave, dhe kjo i ka hapur rrug\u00ebn pranimit dhe integrimit t\u00eb komuniteteve t\u00eb ndryshme, dallimet fetare t\u00eb t\u00eb cilave nuk i kan\u00eb penguar duke jetuar s\u00eb bashku n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb v\u00ebllaz\u00ebror\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb gjithashtu e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se edhe komunitetet e tjera etno-fetare n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Kosov\u00eb kan\u00eb luajtur nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb promovimin e nd\u00ebrfetarizmit dhe toleranc\u00ebs.\u00a0 \u00cbsht\u00eb diversiteti i k\u00ebtyre komuniteteve q\u00eb, s\u00eb bashku me nj\u00eb kuptim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb kultur\u00ebs dhe p\u00ebrvojave historike shqiptare, kan\u00eb ndihmuar n\u00eb formimin e bashk\u00ebjetes\u00ebs n\u00eb paqe dhe harmoni n\u00eb k\u00ebto rajone. Zakonisht ekziston nj\u00eb afinitet i fort\u00eb kulturor dhe nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr bashkim, pavar\u00ebsisht nga dallimet n\u00eb besimet fetare.<\/p>\n<p>Besim Laci \u2013 Gazetar i TV SYRI Zvic\u00ebr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nuk ka asnj\u00eb vend n\u00eb bot\u00eb, ku nuk jan\u00eb pasuar konflikte mes grupeve t\u00eb ndryshme fetare. Edhe n\u00ebse ka shum\u00eb vende q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb promovojn\u00eb toleranc\u00eb fetare, si p\u00ebr shembull Kanada, SHBA dhe Singapori, t\u00eb gjitha ato kan\u00eb p\u00ebrjetuar n\u00eb historin\u00eb e tyre tensione dhe konflikte fetare. Por ka gjithashtu edhe vende q\u00eb dallohen p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3349,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3348","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-europa"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3348"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3351,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3348\/revisions\/3351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syri.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}